JOY

«Tasdiqlayman»
Akademik ishlar boʻyicha prorektor
I.Mamajanov
________________________
«____»________________ 2025-yil

 

Hisob i

fani boʻyicha sillabus

1. Umumiy maʼlumotlar

Akademik daraja bakalavr Taʼlim yoʻnalishi 60610300-Kompyuter injiniringi 
Oʻqish davomiyligi (yil) 4 Kursi 1
Semestr 1-semestr
Fan nomi Hisob i Fan kodi MATH101
Taʼlim shakli kunduzgi Fan turi majburiy
Fan tili oʻzbek Modulning davomiyligi 15 hafta
Taʼlim tili oʻzbek
Fanga ajratilgan kredit ECTS:    5    Baholash shakli JB: amaliy topshiriqlar
OI: yozma
YI: yozma
Ajratilgan akademik soat hajmi 150 Auditoriya soatlari taqsimoti maʼr amal
60
(aud) 		90
(must)		 30 30

2. Fan maqsadi

talabalarda arifmetikaning asoslari, funksiyalarni tahlil qilish, matematik modellar, asosiy elementar funksiyalar, aniqlanish sohasi, qiymatlar sohasi, ularning grafiklari, sonli ketma-ketliklar, limitlar va ularni hisoblash boʻyicha nazariy va amaliy bilimlarni hosil qilishdan iborat. Muammolarni hal qilishda vaziyatlarni matematik modellashtirish va masalalarni kompyuter dasturiy vositalaridan foydalanib yechishga oʻrgatiladi. Muakkab matematik masalalarni matematik dasturlar yordamida yechish, komyuter muhandisligida uchraydigan muammoni formal ravishda ifodalash, samarali yechimlar topish va matematik fikrlash koʻnikmalarini rivojlantiradi.

3. Fanni oʻzlashtirish uchun zarur boshlangʻich bilimlar

1. Boshlangʻich bilimlar talab etilmaydi

4. Taʼlim natijalari

Fanni oʻzlashtirish davomida talaba:

4.1. Bilimlar jihatidan:

  • sanoq sistemalari haqida umumiy tushuncha, matematik model va funksiyalar haqida toʻliq tushunchaga ega boʻlishlari kerak;
  • limitlar, uzluksizlik, eksponensial va logorifmik miqdorlar haqida bilimga ega boʻlishlari kerak;
  • asosiy elementar funksiyalar, ular haqidagi asosiy teoremalarini bilishlari kerak;
  • matematik masalalarni amaliy dasturiy paketlar yordamida hal qila olishlari kerakni bilishi kerak

4.2. Malaka jihatidan:

4.3. Koʻnikma jihatidan:

  • yuqoridagi obektlarning tabiatini tavsiflovchi teoremalarni ayta olish va ulardan foydalanish ;
  • hisobning ikkita asosiy teoremasidan foydalana olish, unga doir masalalarni yecha olish ;
  • sonli ketma-ketliklar, ularning yigʻindisi, limitlarni hisoblash qoidalaridan foydalana olishi ;
  • amaliyotda uchraydigan turli muhandislik masalalarining matematik modelini qura olish hamda dastur davomida oʻrgangan asosiy tushuncha va formulalarni qoʻllab yechimlarni topa olishi kerak koʻnikmaga ega boʻlishi kerak

5. Fan mazmuni

5.1. Maʼruza mashgʻulotlari mazmuni

№ Mavzu va reja soatlar hajmi Pos
1 Sanash va miqdorlarni ifodalash. Sanoq sistemalari 
  1. Kirish. Sanoq sistеmalari haqida umumiy tushunchalar
  2. Al -Xorazmiy - oʻnli pozitsion sanoq sistеmasi
  3. Sanoq sistemalari turlari
  4. Sanoq sistemalariga doir masalalarni kompyuter dasturlaridan foydalanib yechish
 2

1

2 Arifmetika asoslari 
  1. Tub va murakkab sonlar
  2. Sonni tub koʻpaytuvchilar ajratish
  3. EKUB va EKUK
  4. Excel dasturidan foydalanib, EKUB va EKUKni hisoblash
 2

2

3 Kasrlar va ular ustida amallar 
  1. Oddiy kasrlar
  2. Kasrlar ustida amallar
  3. Oʻnli kasrlar
  4. Kasrlarga oid misollarni amaliy dasturidan foydalanib hisoblash
 2

3

4 Foiz va nisbat 
  1. Foiz haqida tushuncha
  2. Nisbat, teng nisbatlar
  3. Nisbat va foizning kundalik hayotdagi ahamiyati
 2

4

5 Foiz va nisbat 
  1. Murakkab foizlar
  2. Nisbat orqali foizni ifodalash
  3. WolframAlpha onlayn platformasidan foydalanish
 2

5

6 Asosiy algebra elementlari 
  1. Matematik belgilar va simvollar
  2. Daraja va uning xossalari
  3. Birhadlar, ular ustida amallar
  4. Oʻxshash hadlarni ixchamlash
 2

6

7 Asosiy algebra elementlari 
  1. Koʻphadni koʻpaytuvchilarga ajratish
  2. Algebraik kasrlar
  3. Formulalar va transpozitsiya
  4. Excel dasturidan foydalanib baʼzi algebraik amallarni hisoblash
 2

7

8 Tenglamalar va tengsizliklar 
  1. Chiziqli tenglamalar
  2. Chiziqli tengsizliklar
  3. Kvadrat tenglamalar va tengsizliklar
  4. Maple dasturida tenglama va tengsizliklarni yechish
 2

8

9 Tenglamalar va tengsizliklar sistemasi 
  1. Chiziqli tenglamalar sistemasi
  2. Chiziqli boʻlmagan tenglamalar sistemasi
  3. Chiziqli tengsizliklar sistemasi
  4. Chiziqli boʻlmagan tengsizliklar sistemasi
  5. Hisoblash ilovalaridan foydalanib sistemalarni yechish
 2

9

10 Matematik modellar va funksiya 
  1. Matematik model tushunchasi
  2. Funksiya tushunchasi
  3. Funksiyaning aniqlanish va qiymatlar sohasi
  4. Funksiyaning berilgan nuqtadagi qiymati
 2

10

11 Matematik modellar va funksiya 
  1. Funksiyaning asosiy xossalari
  2. Teskari funksiya
  3. Funksiyalar kompozitsiyasi
  4. Boʻlakli aniqlangan funksiyalar
 2

11

12 Asosiy elementar funksiyalar va ularning grafigi 
  1. Chiziqli funksiya va uning grafigi
  2. Kvadrat funksiya va uning grafigi
  3. Darajali funksiyalar
  4. Desmos (onlayn grafika chizuvchi) dasturida funksiya grafigini chizish
 2

12

13 Asosiy elementar funksiyalar va ularning grafigi 
  1. Kasr- ratsional funksiyalar
  2. Trigonometrik funksiyalar
  3. Modulli funksiyalar
 2

13

14 Funksiya limiti. Limitga ega boʻlgan funksiyalarning xossalari 
  1. Sonli ketma-ketlik, uning limiti
  2. Funksiya limiti
  3. Monoton funksiyaning limiti
  4. Aniqmasliklarni ochish qoidalari
 2

14

15 Funksiya limiti. Limitga ega boʻlgan funksiyalarning xossalari 
  1. Funksiyaning uzluksizligi
  2. Uzulish turlari
  3. Funksiyaning uzilishi Kantor teoremasi
  4. Uzluksiz funksiyalar haqida asosiy teoremalar
 2

15

Jami 30

5.2. Amaliy mashgʻulotlar mazmuni

№ Mavzu va reja soatlar hajmi Pos
1 Sanash va miqdorlarni ifodalash. Sanoq sistemalari 
  1. Kirish. Sanoq sistеmalari haqida umumiy tushunchalar
  2. Al -Xorazmiy - oʻnli pozitsion sanoq sistеmasi
  3. Sanoq sistemalari turlari
  4. Sanoq sistemalariga doir masalalarni kompyuter dasturlaridan foydalanib yechish
 2

1

2 Arifmetika asoslari 
  1. Tub va murakkab sonlar
  2. Sonni tub koʻpaytuvchilar ajratish
  3. EKUB va EKUK
  4. Excel dasturidan foydalanib EKUB va EKUKni hisoblash
 2

2

3 Kasrlar va ular ustida amallar 
  1. Oddiy kasrlar
  2. Kasrlar ustida amallar
  3. Oʻnli kasrlar
  4. Kasrlarga oid misollarni amaliy dasturidan foydalanib hisoblash
 2

3

4 Foiz va nisbat 
  1. Foiz haqida tushuncha
  2. Nisbat, teng nisbatlar
  3. Nisbat va foizning kundalik hayotdagi ahamiyati
 2

4

5 Foiz va nisbat 
  1. Murakkab foizlar
  2. Nisbat orqali foizni ifodalash
  3. WolframAlpha onlayn platformasidan foydalanish
 2

5

6 Asosiy algebra elementlari 
  1. Matematik belgilar va simvollar
  2. Daraja va uning xossalari
  3. Birhadlar, ular ustida amallar
  4. Oʻxshash hadlarni ixchamlash
 2

6

7 Asosiy algebra elementlari 
  1. Koʻphadni koʻpaytuvchilarga ajratish
  2. Algebraik kasrlar
  3. Formulalar va transpozitsiya
  4. Excel dasturidan foydalanib baʼzi algebraik amallarni hisoblash
 2

7

8 Tenglamalar va tengsizliklar 
  1. Chiziqli tenglamalar
  2. Chiziqli tengsizliklar
  3. Kvadrat tenglamalar va tengsizliklar
  4. Maple dasturida tenglama va tengsizliklarni yechish
 2

8

9 Tenglamalar va tengsizliklar sistemasi 
  1. Chiziqli tenglamalar sistemasi
  2. Chiziqli boʻlmagan tenglamalar sistemasi
  3. Chiziqli tengsizliklar sistemasi
  4. Chiziqli boʻlmagan tengsizliklar sistemasi
  5. Hisoblash ilovalaridan foydalanib sistemalarni yechish
 2

9

10 Matematik modellar va funksiya 
  1. Matematik model tushunchasi
  2. Funksiya tushunchasi
  3. Funksiyaning aniqlanish va qiymatlar sohasi
  4. Funksiyaning berilgan nuqtadagi qiymati
 2

10

11 Matematik modellar va funksiya 
  1. Funksiyaning asosiy xossalari
  2. Teskari funksiya
  3. Funksiyalar kompozitsiyasi
  4. Boʻlakli aniqlangan funksiyalar
 2

11

12 Asosiy elementar funksiyalar va ularning grafigi 
  1. Chiziqli funksiya va uning grafigi
  2. Kvadrat funksiya va uning grafigi
  3. Darajali funksiyalar
  4. Desmos (onlayn grafika chizuvchi) dasturida funksiya grafigini chizish
 2

12

13 Asosiy elementar funksiyalar va ularning grafigi 
  1. Kasr- ratsional funksiyalar
  2. Trigonometrik funksiyalar
  3. Modulli funksiyalar
 2

13

14 Funksiya limiti. Limitga ega boʻlgan funksiyalarning xossalari 
  1. Sonli ketma-ketlik, uning limiti
  2. Funksiya limiti
  3. Monoton funksiyaning limiti
  4. Aniqmasliklarni ochish qoidalari
 2

14

15 Funksiya limiti. Limitga ega boʻlgan funksiyalarning xossalari 
  1. Funksiyaning uzluksizligi
  2. Uzulish turlari
  3. Funksiyaning uzilishi Kantor teoremasi
  4. Uzluksiz funksiyalar haqida asosiy teoremalar
 2

15

Jami 30

seminar mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda seminar mashgʻulotlarini oʻtish nazarda tutilmagan


laboratoriya mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda laboratoriya mashgʻulotlarini oʻtish nazarda tutilmagan

6. Mustaqil taʼlim topshiriqlari

№ Topshiriqlar mazmuni Pos
1 Tenglamalar sistemasi 

1

2 Chiziqli funksiya va uning grafigi 

2

3 Kvadrat funksiya va uning grafigi 

3

4 Darajali funksiyalar 

4

5 Funksiya limiti 

5

6 Funksiya uzluksizligi 

6

7 Kasrlar va ular ustida amallar 

7

8 Kasrlar ustida amallar 

8

9 Oʻnli kasrlar 

9

10 Foiz va nisbat 

10

11 Birhadlar va ular ustida amallar 

11

12 Koʻphadni koʻpaytuvchilarga ajratish 

12

13 Algebraik kasrlar 

13

14 Chiziqli tenglamalar va tengsizliklar 

14

15 Kvadrat tenglamalar va tengsizliklar 

15

 
 

Izoh: Mustaqil koʻrsatmalar uchun: talaba berilgan vazifalarni yozma ravishda bajarib kelinadi. Savol-javob asosida oʻzlashtirganiga bogʻliq ravishda baholanadi.

7. Foydalanilgan adabiyotlar

7.1. Asosiy adabiyotlar:

  1. Sadaddinova S. S. Hisob (Calculus), Darslik. – T: TATU, 2023. – 395 b      
  2. Xurramov Sh. R. . Oliy matematika, oʻquv qoʻllanma. 1-qism. -T.: ”Fan va texnologiya”, 2015, 408 bet      

7.2. Qoʻshimcha adabiyotlar:

  1. Calculus I ＆ II, MATH 150/151 Course Notes, Department. of Mathematics, SFU Fall 2022      
  2. Soatov Yo. U. Oliy matematika. 3-jild, –T: Oʻzbekiston, 1996, 640 b      

7.3. Axborot manbaalari:

  • https://api.scienceweb.uz/storage/publication_files/4681/13632/65300c357cdfd___Sadaddinova_S_S_Calculus_Matematika_Darslik_1_qism_85_2021_612_b.pdf      
  • http://kitob.sies.uz/frontend/web/kitob/kitob_0061f0f62a34738.pdf      
 

Axborot resurs markazi boshligʻi ______________ G. Qodirova

8. Fanni baholash mezoni va rejasi

8.1. Talabalar bilimini baholash turlari:

Mazkur fandan talabalar bilimini baholashda ushbu nazorat turlaridan foydalaniladi: Joriy baholash, Oraliq imtihon, Yakuniy imtihon.

Joriy baholash (JB). Ushbu nazorat turi semestr davomida toʻplanib boriladi va quyidagilardan tarkib topadi

- Workshop. Talabaning mashgʻulotlarda faolligi va unga berilgan savollarga bergan javobi baholanib boriladi.

- Mustaqil taʼlim. Talaba berilgan mustaqil taʼlim vazifalarni yozma ravishda bajarib kelinadi. Savol-javob asosida oʻzlashtirganiga bogʻliq ravishda baholanadi.

- Davomat. Talabaning dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi.

Oraliq imtihon (OI). Ushbu nazorat turi semestrning (8-haftasida) belgilangan kun davomida oʻtkaziladi. Fan oʻqituvchisi oraliq imtihon shakli va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida talabalarni fan semestrining dastlabki darslarida xabardor qiladi

Yakuniy imtihon (YI). Semestr yakunlangandan soʻng yakuniy imtihonlar haftasida yozma ish shaklda olinadi. Yozma ish savollar modulning oʻquv jarayoni tugaguniga qadar oʻtilgan mavzular va mustaqil taʼlim asosida tuziladi

8.2. Talabalar bilimini baholash mezoni

№ Nazorat turlari Izoh Ball Oʻtkazilish vaqti
Joriy baholash
1. Workshop Talabaning interfaolligi, mashgʻulotlarda ishtiroki 10 2-13 haftalar davomida
2. Mustaqil taʼlim Mustaqil taʼlim boʻyicha berilgan topshiriqlar asosida amalga oshiriladi 15 4-14 haftalar davomida
3. Davomat Talabaning dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi 15 1-15 haftalar davomida
Jami 40  
Oraliq imtihon
1. yozma Oraliq nazorat ishigacha oʻtilgan mavzular yuzasidan 20 8-hafta
Jami 20  
Yakuniy imtihon
1. yozma Oʻquv rejadagi mavzular yuzasidan tayyorlangan savollar boʻyicha 40 Oʻquv jarayoni tugagandan soʻng
Jami 40  
Jami 100  

8.3. Qoʻqon universitetida baholash tavsifi

Baho Foiz GPA
A+ 95-100 4.5
A 90-94 4.0
B+ 80-89 3.5
B 70-79 3.0
C+ 65-69 2.5
C 60-64 2.0
F 0-59 0
 

Izoh: Talaba 0-59 oraligʻida oʻzlashtirish koʻrsatkichiga yoki bir fanning 1/3 qismiga sababsiz qatnashmasa oʻqiyotgan semestrida mazkur fandan oʻzlashtirmagan (fail), akademik qarzdor hisoblanadi.

Oʻzlashtirilmagan fanlarni qayta oʻzlashtirish uchun talaba oʻrnatilgan tartibda fan oʻqituvchisi tomonidan berilgan topshiriqlarni bajarishi zarur.

Talabaning fan boʻyicha oʻzlashtirish koʻrsatkichini nazorat qilishda quyidagi mezonlar tavsiya etiladi:

a) aʼlo (A, A+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:

  • fanning moxiyati va mazmunini toʻliq yorita olsa
  • fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiylik va mantiqiylik saqlanib, ilmiy xatolik va chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa
  • fan boʻyicha mavzu materiallarining nazariy yoki amaliy ahamiyati haqida aniq tasavvurga ega boʻlsa
  • fan doirasida mustaqil erkin fikrlash qobiliyatini namoyon eta olsa
  • berilgan savollarga aniq va loʻnda javob bera olsa
  • konspektga puxta tayyorlangan boʻlsa
  • mustaqil topshiriqlarni toʻliq va aniq bajargan boʻlsa
  • fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy-xuquqiy xujjatlarni oʻzlashtirgan boʻlsa
  • fanga tegishli mavzulardan biri boʻyicha ilmiy maqola chop ettirgan boʻlsa
  • tarixiy jarayonlarni sharxlay bilsa

b) yaxshi (B, B+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:

  • fanning moxiyati va mazmunini tushungan, fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiy va mantiqiy chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa
  • fanning mazmunini amaliy ahamiyatini tushungan boʻlsa
  • fan boʻyicha berilgan vazifa va topshiriqlarni oʻquv dasturi doirisida bajarsa
  • fan boʻyicha berilgan savollarga toʻgʻri javob bera olsa
  • fan boʻyicha konspektini puxta shakllantirgan boʻlsa
  • fan boʻyicha mustaqil topshiriqlarni toʻliq bajargan boʻlsa
  • fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy xujjatlarni oʻzlashtirgan boʻlsa

c) qoniqarli (C, C+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:

  • fan xaqida umumiy tushunchaga ega boʻlsa
  • fandagi mavzularni tor doirada yoritib, bayon qilishda ayrim chalkashliklarga yoʻl qoʻyilsa
  • bayon qilish ravon boʻlmasa
  • fan boʻyicha savollarga mujmal va chalkash javoblar olinsa;
  • fan boʻyicha matn puxta shakllantirilmagan boʻlsa

d) quyidagi hollarda talabaning bilim darajasi qoniqarsiz (F) baho bilan baholanishi mumkin:

  • fan boʻyicha mashgʻulotlarga tayorgarlik koʻrilmagan boʻlsa
  • fan boʻyicha mashgʻulotlarga doir xech qanday tasavvurga ega boʻlmasa
  • fan boʻyicha matnlarni boshqalardan koʻchirib olganligi sezilib tursa
  • fan boʻyicha matnda jiddiy xato va chalkashliklarga yoʻl qoʻyilgan boʻlsa
  • fanga doir berilgan savollarga javob olinmasa
  • fanni bilmasa

9. Imtihonga qoʻyilgan talab va koʻrsatmalar

1. Talaba imtihon nazorati qoidalarini buzgan hollarda, mazkur fandan imtihon bali bekor qilinishi haqida ogohlantiriladi

2. Komissiya aʼzosi imtihon boshlanishini eʼlon qilgunga qadar imtihon varagʻini ochish taʼqiqlanadi

3. Talaba uyali yoki boshqa aloqa vositalari, gadjetlarni oʻchirib, komissiya aʼzosi koʻrsatmasiga binoan oʻzidan uzoqlikda saqlashi shart. Kitob, manuskript, daftar va boshqa koʻmaklashuvchi materiallardan foydalanish mumkin emas

4. Talabalar bir-biri bilan gaplashishi, imtihon varaqlarini koʻrsatishi, koʻchirtirishi, boshqalarni chalgʻitishi maʼn etiladi

5. Oziq-ovqat va ichimliklarni auditoriyaga olib kirishi mumkin emas. Shifokor koʻrsatmasiga binoan dori-darmon, kichik idishdagi suv bundan mustasno

6. Auditoriyadan ruxsatsiz chiqish mumkin emas. Xususan, imtihonning birinchi va oxirgi 10 minutida auditoriyadan chiqish taʼqiqlanadi. Talaba imtihon varaqasini muddatidan oldin topshirib chiqib ketgan holatda qayta auditoriyaga qoʻyilmaydi

7. Komissiya aʼzosi imtihon tugashini eʼlon qilganidan soʻng, talaba yozishni toʻxtatadi va imtihon varaqlari yigʻilgunga qadar auditoriyani tark etmaydi

10. Fan oʻqituvchisi toʻgʻrisida maʼlumot

Mualliflar:

Axmedov Odiljon Saxibjonovich

Yangi muallif qoʻshish

Elektron pochta: odiljon.axmedov@gmail.com
Tashkilot va kafedra: Qoʻqon universiteti Andijon filiali, Fizika va matematika kafedrasi
Taqrizchilar:

S.Ergashov - Qoʻqon universiteti Andijon filiali, Dotsent

J.Aliyeva - Andijon davlat universiteti, Dotsent

Yangi taqrizchi qoʻshish

Talabalarni erkin qabul qilish kuni: Seshanba-Juma, soat 15.00 – 18.00, E-bino 801

 

Sillabus Universitet Kengashining 2025-yil ___ avgustdagi 01-sonli yigʻilish bayoni bilan tasdiqlangan.

 

Sillabus «Fizika va matematika» kafedrasining 2025-yil ___ avgustdagi 01-sonli yigʻilish bayoni bilan maʼqullangan.

 
 
 
       

(imzo)

G.Xolbutayev

Akademik ishlar departament boshligʻi

(imzo)

S.Dadabayev

Fakultet dekani

(IT va ijtimoiy-gumanitar)

(imzo)

O.Axmedov

Kafedra mudiri

(imzo)

O.Axmedov

Fan oʻqituvchisi