JOY

«Tasdiqlayman»
Akademik ishlar boʻyicha prorektor
I.Mamajanov
________________________
«____»________________ 2025-yil

 

Sharq allomalarining ilmiy meʼrosi

fani boʻyicha sillabus

1. Umumiy maʼlumotlar

Akademik daraja bakalavr Taʼlim yoʻnalishi 60220300-Tarix 
Oʻqish davomiyligi (yil) 4 Kursi 1
Semestr 2-semestr
Fan nomi Sharq allomalarining ilmiy meʼrosi Fan kodi SH1204
Taʼlim shakli kunduzgi Fan turi majburiy
Fan tili oʻzbek Modulning davomiyligi 15 hafta
Taʼlim tili oʻzbek
Fanga ajratilgan kredit ECTS:    4    Baholash shakli JB: amaliy topshiriqlar
OI: test
YI: ogʻzaki
Ajratilgan akademik soat hajmi 120 Auditoriya soatlari taqsimoti maʼr amal
48
(aud) 		72
(must)		 24 24

2. Fan maqsadi

talabalarda Oʻrta Osiyo zaminidan yetishib chiqqan buyuk va qomusiy allomalarning ilmiy hamda maʼnaviy merosi haqida obyektiv, tizimli va chuqur bilimlar shakllantirishdan iborat. Mazkur allomalarning tabiiy va ijtimoiy fanlar, shuningdek diniy-axloqiy ilmlar rivojiga qoʻshgan hissasini ilmiy-nazariy jihatdan atroflicha tahlil qilish, ularning jahon ilm-fani va sivilizatsiyasi taraqqiyotidagi beqiyos oʻrnini anglashga yoʻnaltirish fan oldiga qoʻyilgan asosiy vazifalardan biridir. Shu bilan birga, fan talaba yoshlarda Sharq allomalari tomonidan yaratilgan boy maʼnaviy merosga nisbatan qiziqish va hurmat tuygʻularini kuchaytirish, ilm-fan taraqqiyotining tarixiy va ijtimoiy omillarini tahlil etishda mazkur fanning ahamiyatini ochib berish hamda ushbu merosdan zamonaviy taʼlim-tarbiya jarayonlarida samarali va maqsadli foydalanish koʻnikmalarini shakllantirishni maqsad qiladi.

3. Fanni oʻzlashtirish uchun zarur boshlangʻich bilimlar

1. Boshlangʻich bilimlar talab etilmaydi

4. Taʼlim natijalari

Fanni oʻzlashtirish davomida talaba:

4.1. Bilimlar jihatidan:

  • Sharq allomalari va ularning ilmiy merosi tarixini bilishi, ulardan olingan bilimlarning tarixiy rivojlanishdagi oʻrni va ahamiyatini tushunishi kerak;
  • Sharq olimlarining ijodiy merosi va ularning ilm-fan, falsafa, fiqh va tasavvuf sohalariga qoʻshgan hissasini bilishi lozim;
  • Talabalar Sharq allomalari merosining bugungi davrdagi qadri, dunyo ilmiy madaniyatidagi oʻrni va Oʻzbekiston ilmiy anʼanalariga taʼsiri haqida xabardor boʻlishi kerakni bilishi kerak

4.2. Malaka jihatidan:

4.3. Koʻnikma jihatidan:

  • Sharq allomalari ilmiy merosini chuqur oʻrganish orqali, dunyoqarashini mustahkamlashda va milliy mustaqillik gʻoyasini amaliy qoʻllashda koʻnikmalarini rivojlantira oladi ;
  • Oʻzbekiston va jahon miqyosida sodir boʻlayotgan ilmiy, madaniy va ijtimoiy jarayonlarga munosabat bildira oladi ;
  • jamiyat va inson dunyoqarashi rivojida tarixiy bilimlarning oʻrni va bugungi voqealarning tarixiy jarayonlar bilan bogʻliqligini aniqlay oladi koʻnikmaga ega boʻlishi kerak

5. Fan mazmuni

5.1. Maʼruza mashgʻulotlari mazmuni

№ Mavzu va reja soatlar hajmi Pos
1 “Sharq allomalari ilmiy merosi” oʻquv fanining predmeti, maqsadi va vazifalari, nazariy-metodologik asoslari 
  1. Sharq allomalari ilmiy merosi” fanining ijtimoiy fanlar tizimidagi oʻrni, predmeti, maqsad va vazifalari
  2. Sharq allomalari ilmiy merosining ilmiy-nazariy, uslubiy va falsafiy asoslari
  3. Sharq allomalari ilmiy merosi va jamiyat taraqqiyoti: tarixiy-madaniy merosga munosabat
  4. Mustaqillik yillarida yaratilgan tadqiqotlar. Sharq mutafakkirlari ilmiy merosining xalqaro ilm hamjamiyatida eʼtirof etilishi
 2

1

2 Muso al-Xorazmiy, Abu Abdulloh al-Xorazmiyning hayoti va faoliyati 
  1. Muso al-Xorazmiyning dunyo ilm-faniga qoʻshgan hissasi
  2. Muso Xorazmiyning “al-Kitob al-muxtasar fi hisob al-jabr va al- muqobala” risolasi va “Algebra” faniga asos solinishi
  3. Muso al-Xorazmiy “Bayt-ul Xikma”dagi faoliyati uning tarixiy ahamiyati
 2

2

3 Oʻrta Osiyoda ilm-fan taraqqiyoti va ilmiy markazlar 
  1. IX–XII asrlarda Oʻrta Osiyoda dunyoviy ilmlar rivoji va ilm-fan taraqqiyotining tarixi
  2. Musulmon Sharqida ilmiy markazlarning vujudga kelishi va madaniy yuksalish jarayoni
  3. Oʻrta Osiyo allomalarining ilm-fan rivojiga qoʻshgan hissasi va merosni oʻrganishning bugungi kundagi dolzarbligi
  4. Forobiy, Ibn Sino va Abu Abdulloh Xorazmiy asarlarida ilmlar tasnifining mazmuni va ahamiyati
 2

3

4 Ahmad al-Fargʻoniy va Ahmad al-Marvaziyning hayoti va faoliyati 
  1. Al-Fargʻoniyning astronomiya va tabiiy fanlar rivojiga qoʻshgan hissasi
  2. Ahmad al-Marvaziy va Bagʻdod ilmiy maktabi
  3. Ahmad al-Marvaziyning dunyo ilm-faniga qoʻshgan hissasi
  4. Oʻrta Osiyodagi hayoti, Marv va Bogʻdoddagi ilmiy maktabi
 2

4

5 Oʻrta Osiyoda diniy ilmlar taraqqiyoti. Imom al-Buxoriy va Abu Iso Muhammad at-Termiziyning hayoti va ilmiy merosi 
  1. Oʻrta Osiyoda diniy ilmlarning shakllanishi va tarixiy shart-sharoitlari
  2. Imom al-Buxoriyning ilmiy faoliyati va bebaho merosi
  3. Hadislar toʻplamining Qurʼondan keyingi ikkinchi manba sifatida
  4. Abu Iso Muhammad at-Termiziy va hadisshunoslik maktabi
 2

5

6 Abu Mansur al-Moturudiy – kalom imomi va fiqh allomasi 
  1. Abu Mansur al-Moturdiy- Moturidiya taʼlimoti asoschisi
  2. Moturidiya taʼlimoti va al-Moturidiyning ilmiy merosi
  3. Abu Mansur al-Moturudiyning “Kitob at–tavhid” asari va uning ahamiyati
  4. Moturudiyning dunyo olimlari tomonidan eʼtirof etilishi
 2

6

7 Abu Nasr Forobiy oʻrta asrning buyuk qomusiy olimi 
  1. Abu Nasr Forobiyning hayoti va ilmiy faoliyatining shakllanishi
  2. Jamiyat va davlat boshqaruvi, tarbiya masalalari, “Fozil shahar aholisining maslagi” va fozil jamiyat haqidagi gʻoyalari
  3. Forobiyning ilmiy merosi va ahamiyati
  4. “Muallim us-soniy” Forobiy ijodida qadimgi YUnon mutafakkirlari asarlari va ularga yozilgan sharhlar
 2

7

8 Abu Ali ibn Sino – Oʻrta Osiyolik buyuk ensiklopedist alloma 
  1. Abu Ali ibn Sino SHarq Uygʻonish davrining buyuk mutafakkiri
  2. Ibn Sinoning falsafiy qarashlari. Uning “Shayx ur-rais” nomiga sazovor boʻlishi
  3. Ibn Sinoning jahon sivilizatsiyasidagi oʻrni va merosi
 2

8

9 Abu Rayhon Beruniy – Xorazm Maʼmun akademiyasining raisi 
  1. Abu Rayhon Beruniy yashagan davr va Xorazm Maʼmun akademiyasi
  2. Beruniy merosining jahon miqyosidagi eʼtirofi va bugungi ahamiyati
  3. Beruniy asarlarining musulmon Sharqi madaniyatiga taʼsiri
 2

9

10 Abu al-Muʼyin an-Nasafiy, Maxmud az-Zamaxshariy va Burhonuddin al-Margʻinoniylarning ilmiy merosi 
  1. Abu al-Muʼyin an-Nasafiyning Moturidiy kalom maktabini ilmiy faoliyati
  2. Mahmud az-Zamaxshariy ijodida tafsir ilmlari
  3. Burhonuddin al-Margʻinoniy fiqh maktabining huquqiy-amaliy asoslarini rivojlantirishi
 2

10

11 Mirzo Ulugʻbek va Ali Qushchining hayoti va ilmiy merosi 
  1. Ulugʻbek rasadxonasining ilmiy-metodik ahamiyati
  2. Mirzo Ulugʻbek va Ali Qushchi merosining jahon ilm-fanidagi oʻrni
  3. Samarqand astronomiya maktabi va uning namoyandalari
 2

11

12 Oʻrta Osiyoda tasavvuf ilmi rivoji va tariqatlar 
  1. Tasavvuf taʼlimoti va uning ijtimoiy-maʼnaviy mohiyati
  2. Oʻrta asr Oʻrta Osiyoda asosiy tariqatlar va ularning xususiyatlari
  3. Tasavvuf (soʻfiylik) taʼlimotining asosiy gʻoyalari: halollik, poklik, tenglik va inson qadr-qimmati
 2

12

Jami 24

5.2. Amaliy mashgʻulotlar mazmuni

№ Mavzu va reja soatlar hajmi Pos
1 Kirish. “Sharq allomalari ilmiy merosi” oʻquv fanining predmeti, maqsadi va vazifalari, nazariy-metodologik asoslari. 
  1. Sharq allomalari ilmiy merosi” fanining ijtimoiy fanlar tizimidagi oʻrni, predmeti, maqsad va vazifalari
  2. Sharq allomalari ilmiy merosining ilmiy-nazariy, uslubiy va falsafiy asoslari
  3. Sharq allomalari ilmiy merosi va jamiyat taraqqiyoti: tarixiy-madaniy merosga munosabat
  4. Mustaqillik yillarida yaratilgan tadqiqotlar. Sharq mutafakkirlari ilmiy merosining xalqaro ilm hamjamiyatida eʼtirof etilishi
 2

1

2 Muso al-Xorazmiy, Abu Abdulloh al-Xorazmiyning hayoti va faoliyati. 
  1. Muso al-Xorazmiyning dunyo ilm-faniga qoʻshgan hissasi
  2. Muso Xorazmiyning “al-Kitob al-muxtasar fi hisob al-jabr va al- muqobala” risolasi va “Algebra” faniga asos solinishi
  3. Muso al-Xorazmiy “Bayt-ul Xikma”dagi faoliyati uning tarixiy ahamiyati
 2

2

3 Oʻrta Osiyoda ilm-fan taraqqiyoti va ilmiy markazlar. 
  1. IX–XII asrlarda Oʻrta Osiyoda dunyoviy ilmlar rivoji va ilm-fan taraqqiyotining tarixi
  2. Musulmon Sharqida ilmiy markazlarning vujudga kelishi va madaniy yuksalish jarayoni
  3. Oʻrta Osiyo allomalarining ilm-fan rivojiga qoʻshgan hissasi va merosni oʻrganishning bugungi kundagi dolzarbligi
  4. Forobiy, Ibn Sino va Abu Abdulloh Xorazmiy asarlarida ilmlar tasnifining mazmuni va ahamiyati
 2

3

4 Ahmad al-Fargʻoniy va Ahmad al-Marvaziyning hayoti va faoliyati 
  1. Al-Fargʻoniyning astronomiya va tabiiy fanlar rivojiga qoʻshgan hissasi
  2. Ahmad al-Marvaziy va Bagʻdod ilmiy maktabi
  3. Ahmad al-Marvaziyning dunyo ilm-faniga qoʻshgan hissasi
  4. Oʻrta Osiyodagi hayoti, Marv va Bogʻdoddagi ilmiy maktabi
 2

4

5 Oʻrta Osiyoda diniy ilmlar taraqqiyoti. Imom al-Buxoriy va Abu Iso Muhammad at-Termiziyning hayoti va ilmiy merosi. 
  1. Oʻrta Osiyoda diniy ilmlarning shakllanishi va tarixiy shart-sharoitlari
  2. Imom al-Buxoriyning ilmiy faoliyati va bebaho merosi
  3. Hadislar toʻplamining Qurʼondan keyingi ikkinchi manba sifatida
  4. Abu Iso Muhammad at-Termiziy va hadisshunoslik maktabi
 2

5

6 Abu Nasr Forobiy oʻrta asrning buyuk qomusiy olimi. 
  1. Abu Nasr Forobiyning hayoti va ilmiy faoliyatining shakllanishi
  2. Jamiyat va davlat boshqaruvi, tarbiya masalalari, “Fozil shahar aholisining maslagi” va fozil jamiyat haqidagi gʻoyalari
  3. Forobiyning ilmiy merosi va ahamiyati
  4. “Muallim us-soniy” Forobiy ijodida qadimgi YUnon mutafakkirlari asarlari va ularga yozilgan sharhlar
 2

6

7 Abu Mansur al-Moturudiy – kalom imomi va fiqh allomasi. 
  1. Abu Mansur al-Moturdiy- Moturidiya taʼlimoti asoschisi
  2. Moturidiya taʼlimoti va al-Moturidiyning ilmiy merosi
  3. Abu Mansur al-Moturudiyning “Kitob at–tavhid” asari va uning ahamiyati
  4. Moturudiyning dunyo olimlari tomonidan eʼtirof etilishi
 2

7

8 Abu Ali ibn Sino – Oʻrta Osiyolik buyuk ensiklopedist alloma. 
  1. Abu Ali ibn Sino SHarq Uygʻonish davrining buyuk mutafakkiri
  2. Ibn Sinoning falsafiy qarashlari. Uning “Shayx ur-rais” nomiga sazovor boʻlishi
  3. Ibn Sinoning jahon sivilizatsiyasidagi oʻrni va merosi
 2

8

9 Abu Rayhon Beruniy – Xorazm Maʼmun akademiyasining raisi 
  1. Abu Rayhon Beruniy yashagan davr va Xorazm Maʼmun akademiyasi
  2. Beruniy merosining jahon miqyosidagi eʼtirofi va bugungi ahamiyati
  3. Beruniy asarlarining musulmon Sharqi madaniyatiga taʼsiri
 2

9

10 Abu al-Muʼyin an-Nasafiy, Maxmud az-Zamaxshariy va Burhonuddin al-Margʻinoniylarning ilmiy merosi. 
  1. Abu al-Muʼyin an-Nasafiyning Moturidiy kalom maktabini ilmiy faoliyati
  2. Mahmud az-Zamaxshariy ijodida tafsir ilmlari
  3. Burhonuddin al-Margʻinoniy fiqh maktabining huquqiy-amaliy asoslarini rivojlantirishi
 2

10

11 Mirzo Ulugʻbek va Ali Qushchining hayoti va ilmiy merosi. 
  1. Ulugʻbek rasadxonasining ilmiy-metodik ahamiyati
  2. Mirzo Ulugʻbek va Ali Qushchi merosining jahon ilm-fanidagi oʻrni
  3. Samarqand astronomiya maktabi va uning namoyandalari
 2

11

12 Oʻrta Osiyoda tasavvuf ilmi rivoji va tariqatlar 
  1. Tasavvuf taʼlimoti va uning ijtimoiy-maʼnaviy mohiyati
  2. Oʻrta asr Oʻrta Osiyoda asosiy tariqatlar va ularning xususiyatlari
  3. Tasavvuf (soʻfiylik) taʼlimotining asosiy gʻoyalari: halollik, poklik, tenglik va inson qadr-qimmati
 2

12

Jami 24

seminar mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda seminar mashgʻulotlarini oʻtish nazarda tutilmagan


laboratoriya mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda laboratoriya mashgʻulotlarini oʻtish nazarda tutilmagan

6. Mustaqil taʼlim topshiriqlari

№ Topshiriqlar mazmuni Pos
1 Mustaqillik davrida Oʻzbekiston Respublikasida yubileylari nishonlangan Oʻrta Osiyolik allomalar haqida maʼlumot tayyorlash. 

1

2 Imom al-Buxoriy, Ahmad Fagʻoniy va Burhoniddin Margʻinoniyning yubileylari tadbiriga oid fotoalbom tayyorlash. 

2

3 Musulmon Uygʻonish davrida Oʻrta Osiyoda ilm-fan. 

3

4 OʻzRFA Sharqshunoslik instituti fondida saqlanayotgan allomalarimizning asarlari. 

4

5 “ Islom va ilm ” mavzusida ilmiy maqola yozish. 

5

6 “Muso Xorazmiy va Abu Abdulloh Xorazmiylarning dunyo sivilizatsiyasidagi oʻrni haqida” esse yozish. 

6

7 Oʻrta Osiyolik allomalar ijodida ilmlar tasnifi mavzusida referat tayyorlash. 

7

8 “A. Mets Musulmon Uygʻonish davri muammosi bilan shugʻullangan sharqshunos olim” mavzusida ilmiy maqola yozish. 

8

9 “F. Rouzental Qurʼonda “ilm” tushunchasini tahlil qilgan olim” mavzusida ilmiy maqola yozish. 

9

10 Qurʼoni Karimning oʻzbekcha tarjimalari xususida maʼlumot tayyorlash. 

10

11 At-Termiziyning “Ash–SHamoil an–nabaviya” asari xususida maʼlumotnoma yozish. 

11

12 “Ahmad al – Fargʻoniy Oʻrta Osiyolik mashhur mutafakkir” mavzusida maʼruza tayyorlash. 

12

13 “Abu Nasr Farobiy ulugʻ qomusiy alloma mavzusida ” referat yozish. 

13

14 “Qaffol ash–SHoshiy - Xazrati Imom” mavzusida ilmiy-ommabop maqola tayyorlash. 

14

15 “Abu Mansur al Moturidiy buyuk kalom imomi” mavzusida kichik tadqiqot yaratish. 

15

16 Abu Ali ibn Sino asarlari bibliografiyasini tuzish. 

16

17 “Abu Ali ibn Sino buyuk qomusiy alloma” mavzusida maʼruza tayyorlash. 

17

18 Abu Rayxon Beruniy asarlari bibliografiyasini tuzish. 

18

19 “Abu Rayxon Beruniy Xorazm Maʼmun akademiyasining yirik olimi” mavzusida referat yozish. 

19

20 “Abu Muʼin Nasafiy islom islohiyotchisi” mavzusida referat yozish. 

20

21 “Mahmud Zamaxshariy jahon fani va madaniyati rivojiga ulkan hissa qoʻshgan allomasi ” mavzusida referat yozish. 

21

22 ”Oʻrta Osiyoda tasavvufning yoyilishi” mavzusida referat tayyorlash . 

22

23 Vatanimizdan etishib chiqqan tasavvuf allomalari xaqida maʼlumot bering. 

23

24 ”Oʻrta Osiyoda tasavvufning yoyilishi” mavzusida referat tayyorlash . 

24

25 ”Oʻrta Osiyoda tasavvufning tushkunlikka uchrashi” haqida ilmiy maʼlumot tayyorlash. 

25

26 Tasavvufning kelib chiqishi xususida internet materiallari asosida maʼruza tayyorlash. 

26

27 Tasavvuf tarixini yoritgan gʻarb olimlari haqida bibliografik maʼlumot toʻplash. 

27

28 Tasavvufning islomiy manbalari xususida ilmiy maʼruza tayyorlash. 

28

29 Tasavvuf ulugʻlarinng Qurʼon toʻgʻrisida aytgan soʻzlarini toʻplash. 

29

30 Oʻzbek tasavvufshunos olimlari haqida maʼlumot toʻplash. 

30

31 Axmad YAssaviyning xayot yoʻlini yoriting. 

31

32 Najdimiddin Kubroning vatani uchun qilgan xizmatlari haqida esse yozish. 

32

33 Najdimiddin Kubroning vatani uchun qilgan xizmatlari haqida esse yozish. 

33

34 “Bahovuddin Naqshbandiyning tasavvufga qoʻshgan hissasi” mavzusida referat yozish. 

34

35 YAsssaviya tariqatning oʻziga xosligi xususida baxsga tayyorgarlik koʻrish. 

35

36 Naqshbandiya tariqatining asosiy qoidalarini yozish. 

36

37 Jaloliddin Rumiyning “Masnaviy” asari xaqida maʼlumot tayyorlash. 

37

 
 

Izoh: Talaba berilgan vazifalarni taqdimot/media/yozma/viziual koʻrinishida himoya qiladi

7. Foydalanilgan adabiyotlar

7.1. Asosiy adabiyotlar:

  1. Абдуҳалимов Б. Байт ал-ҳикма ва Марказий Осиё олимларининг Бағдоддаги илмий фаолияти. Risola –Т., 2010      
  2. Namozov B. Sharq allomalarining ilmiy – maʼnaviy merosi: Oʻquv qoʻllanma. – Buxoro: “Sadriddin Salim Buxoriy”, 2022      

7.2. Qoʻshimcha adabiyotlar:

  1. “Имом ал-Бухорий ва унинг дунё маданиятида тутган ўрни” мавзусидаги халқаро илмий конференция материаллари. - Самарқанд, 1998      
  2. Абдулҳаким Шаръий Жўзжоний. Тасаввуф ва инсон. Risola –Т.: Адолат, 2001      
  3. Narmanov F. A. Sharq allomalari ilmiy merosi. Oʻquv qoʻllanma, –Toshkent. Tamaddun, 2022      
  4. “Mirzo Ulugʻbek – buyuk mutafakkir olim va davlat arbobi” mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy anjuman maqolalari toʻplami (2024-yil 14-15 may)      

7.3. Axborot manbaalari:

  • https://www.eurasia.org.ru      
  • https://www.history.ru      
  • http://www.philos.msu.ru/fac/history/      
  • https://www.museum.ru      
  • https://www.ziyonet.net      
 

Axborot resurs markazi boshligʻi ______________ G. Qodirova

8. Fanni baholash mezoni va rejasi

8.1. Talabalar bilimini baholash turlari:

Mazkur fandan talabalar bilimini baholashda ushbu nazorat turlaridan foydalaniladi: Joriy baholash, Oraliq imtihon, Yakuniy imtihon.

Joriy baholash (JB). Ushbu nazorat turi semestr davomida toʻplanib boriladi va quyidagilardan tarkib topadi

- Workshop. Talabaning mashgʻulotlarda faolligi va unga berilgan savollarga bergan javobi baholanib boriladi.

- Mustaqil ish. Fanning xususiyatidan kelib chiqib, talaba yakka yoki mini guruhlarga boʻlingan holda berilgan vazifalarni taqdimot / media / yozma / visual koʻranishida himoya qiladi.

- Vazifa / topshiriqlar. Har bir talaba individul tarzda oʻqituvchi tomonidan berilgan muammoli vaziyat / masala / topshiriqlarni esse / hisobot koʻrinishida oldindan fan oʻqituvchi bergan namuna asosida bajaradi.

- Davomat. Talabaning dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi.

Oraliq imtihon (OI). Ushbu nazorat turi semestrning (8-haftasida) belgilangan kun davomida oʻtkaziladi. Fan oʻqituvchisi oraliq imtihon shakli va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida talabalarni fan semestrining dastlabki darslarida xabardor qiladi

Yakuniy imtihon (YI). Semestr yakunlangandan soʻng yakuniy imtihonlar haftasida ogʻzaki shaklda olinadi

8.2. Talabalar bilimini baholash mezoni

№ Nazorat turlari Izoh Ball Oʻtkazilish vaqti
Joriy baholash
1. Workshop Talabaning interfaolligi, mashgʻulotlarda ishtiroki 5 3-13 haftalar davomida
2. Mustaqil ish Taqdimot / media / yozma / visual shakllarda amalga oshiriladi 10 1-13 haftalar davomida
3. Vazifa / topshiriqlar Esse / hisobot koʻrinishida rasmiylashtiriladi 10 1-13 haftalar davomida
4. Davomat Talabaning dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi 15 1-13 haftalar davomida
Jami 40  
Oraliq imtihon
1. test Oraliq nazorat ishigacha oʻtilgan mavzular yuzasidan 20 8-hafta
Jami 20  
Yakuniy imtihon
1. ogʻzaki Oʻquv rejadagi mavzular yuzasidan tayyorlangan savollar boʻyicha 40 Oʻquv jarayoni tugagandan soʻng
Jami 40  
Jami 100  

8.3. Qoʻqon universitetida baholash tavsifi

Baho Foiz GPA
A+ 95-100 4.5
A 90-94 4.0
B+ 80-89 3.5
B 70-79 3.0
C+ 65-69 2.5
C 60-64 2.0
F 0-59 0
 

Izoh: Talaba 0-59 oraligʻida oʻzlashtirish koʻrsatkichiga yoki bir fanning 1/3 qismiga sababsiz qatnashmasa oʻqiyotgan semestrida mazkur fandan oʻzlashtirmagan (fail), akademik qarzdor hisoblanadi.

Oʻzlashtirilmagan fanlarni qayta oʻzlashtirish uchun talaba oʻrnatilgan tartibda fan oʻqituvchisi tomonidan berilgan topshiriqlarni bajarishi zarur.

Talabaning fan boʻyicha oʻzlashtirish koʻrsatkichini nazorat qilishda quyidagi mezonlar tavsiya etiladi:

a) aʼlo (A, A+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:

  • fanning moxiyati va mazmunini toʻliq yorita olsa
  • fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiylik va mantiqiylik saqlanib, ilmiy xatolik va chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa
  • fan boʻyicha mavzu materiallarining nazariy yoki amaliy ahamiyati haqida aniq tasavvurga ega boʻlsa
  • fan doirasida mustaqil erkin fikrlash qobiliyatini namoyon eta olsa
  • berilgan savollarga aniq va loʻnda javob bera olsa
  • konspektga puxta tayyorlangan boʻlsa
  • mustaqil topshiriqlarni toʻliq va aniq bajargan boʻlsa
  • fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy-xuquqiy xujjatlarni oʻzlashtirgan boʻlsa
  • fanga tegishli mavzulardan biri boʻyicha ilmiy maqola chop ettirgan boʻlsa
  • tarixiy jarayonlarni sharxlay bilsa

b) yaxshi (B, B+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:

  • fanning moxiyati va mazmunini tushungan, fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiy va mantiqiy chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa
  • fanning mazmunini amaliy ahamiyatini tushungan boʻlsa
  • fan boʻyicha berilgan vazifa va topshiriqlarni oʻquv dasturi doirisida bajarsa
  • fan boʻyicha berilgan savollarga toʻgʻri javob bera olsa
  • fan boʻyicha konspektini puxta shakllantirgan boʻlsa
  • fan boʻyicha mustaqil topshiriqlarni toʻliq bajargan boʻlsa
  • fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy xujjatlarni oʻzlashtirgan boʻlsa

c) qoniqarli (C, C+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:

  • fan xaqida umumiy tushunchaga ega boʻlsa
  • fandagi mavzularni tor doirada yoritib, bayon qilishda ayrim chalkashliklarga yoʻl qoʻyilsa
  • bayon qilish ravon boʻlmasa
  • fan boʻyicha savollarga mujmal va chalkash javoblar olinsa;
  • fan boʻyicha matn puxta shakllantirilmagan boʻlsa

d) quyidagi hollarda talabaning bilim darajasi qoniqarsiz (F) baho bilan baholanishi mumkin:

  • fan boʻyicha mashgʻulotlarga tayorgarlik koʻrilmagan boʻlsa
  • fan boʻyicha mashgʻulotlarga doir xech qanday tasavvurga ega boʻlmasa
  • fan boʻyicha matnlarni boshqalardan koʻchirib olganligi sezilib tursa
  • fan boʻyicha matnda jiddiy xato va chalkashliklarga yoʻl qoʻyilgan boʻlsa
  • fanga doir berilgan savollarga javob olinmasa
  • fanni bilmasa

9. Imtihonga qoʻyilgan talab va koʻrsatmalar

1. Talaba imtihon nazorati qoidalarini buzgan hollarda, mazkur fandan imtihon bali bekor qilinishi haqida ogohlantiriladi

2. Komissiya aʼzosi imtihon boshlanishini eʼlon qilgunga qadar imtihon varagʻini ochish taʼqiqlanadi

3. Talaba uyali yoki boshqa aloqa vositalari, gadjetlarni oʻchirib, komissiya aʼzosi koʻrsatmasiga binoan oʻzidan uzoqlikda saqlashi shart. Kitob, manuskript, daftar va boshqa koʻmaklashuvchi materiallardan foydalanish mumkin emas

4. Talabalar bir-biri bilan gaplashishi, imtihon varaqlarini koʻrsatishi, koʻchirtirishi, boshqalarni chalgʻitishi maʼn etiladi

5. Oziq-ovqat va ichimliklarni auditoriyaga olib kirishi mumkin emas. Shifokor koʻrsatmasiga binoan dori-darmon, kichik idishdagi suv bundan mustasno

6. Auditoriyadan ruxsatsiz chiqish mumkin emas. Xususan, imtihonning birinchi va oxirgi 10 minutida auditoriyadan chiqish taʼqiqlanadi. Talaba imtihon varaqasini muddatidan oldin topshirib chiqib ketgan holatda qayta auditoriyaga qoʻyilmaydi

7. Komissiya aʼzosi imtihon tugashini eʼlon qilganidan soʻng, talaba yozishni toʻxtatadi va imtihon varaqlari yigʻilgunga qadar auditoriyani tark etmaydi

10. Fan oʻqituvchisi toʻgʻrisida maʼlumot

Mualliflar:

Komilov Dilshodbek Tursunboy oʻgʻli

Yangi muallif qoʻshish

Elektron pochta: komilovdilshodbek1990@gmail.com
Tashkilot va kafedra: Qoʻqon universiteti Andijon filiali, Tarix va ijtimoiy fanlar kafedrasi
Taqrizchilar:

B.Tojibayev - Qoʻqon universiteti Andijon filiali, Dotsent

A.Badalov - Qoʻqon universiteti Andijon filiali, Dotsent

Yangi taqrizchi qoʻshish

Talabalarni erkin qabul qilish kuni: Chorshanba-Payshanba, soat 15:00 – 16:00, ______ – xona.

 

Sillabus Universitet Kengashining 2025-yil ___ avgustdagi 01-sonli yigʻilish bayoni bilan tasdiqlangan.

 

Sillabus «Tarix va ijtimoiy fanlar» kafedrasining 2025-yil ___ avgustdagi 01-sonli yigʻilish bayoni bilan maʼqullangan.

 
 
 
       

(imzo)

G.Xolbutayev

Akademik ishlar departament boshligʻi

(imzo)

S.Dadabayev

Fakultet dekani

(IT va ijtimoiy-gumanitar)

(imzo)

B.Tojibayev

Kafedra mudiri

(imzo)

D.Komilov

Fan oʻqituvchisi