«Tasdiqlayman» Akademik ishlar boʻyicha prorektor
I.Mamajanov
________________________
«____»________________ 2025-yil
Raqamli tarix
fani boʻyicha sillabus
1. Umumiy maʼlumotlar
Akademik daraja
bakalavr
Taʼlim yoʻnalishi
60220300-Tarix
Oʻqish davomiyligi (yil)
4
Kursi
2
Semestr
3-semestr
Fan nomi
Raqamli tarix
Fan kodi
RT1304
Taʼlim shakli
kunduzgi
Fan turi
majburiy
Fan tili
oʻzbek
Modulning davomiyligi
15 hafta
Taʼlim tili
oʻzbek
Fanga ajratilgan kredit
ECTS: 5
Baholash shakli
JB: amaliy topshiriqlar OI: test YI: ogʻzaki
Ajratilgan akademik soat hajmi
150
Auditoriya soatlari taqsimoti
maʼr
amal
60 (aud)
90 (must)
30
30
2. Fan maqsadi
talabalarga zamonaviy kompyuter texnologiyalari asosida mazkur fan orqali taʼlimning sifat jihatidan yangi bosqichlariga erishishdan hamda fanning muhim masalalari va muammolari shuningdek, zamonaviy tadqiqot uslublari toʻgʻrisida zaruriy dastlabki bilimlarni berishdan
Fanni oʻzlashtirish uchun zarur boshlangʻich bilimlarni qoʻshish
3. Fanni oʻzlashtirish uchun zarur boshlangʻich bilimlar
1. Boshlangʻich bilimlar talab etilmaydi
4. Taʼlim natijalari
Fanni oʻzlashtirish davomida talaba:
4.1. Bilimlar jihatidan:
Bilimlar jihatidan talaba...
tarix fani sohasida innovatsiyalar va raqamli texnologiyalarning tutgan oʻrni haqida muayyan tasavvurga ega boʻlishi, ularni bilishi va amaliyotda foydalana olishi kerakni bilishi kerak
4.2. Malaka jihatidan:
Malaka jihatidan talaba...
4.3. Koʻnikma jihatidan:
Konikma jihatidan talaba...
zamonaviy axborot texnologiyalarining umumiy imkoniyatlarini, tarix sohasida ulardan foydalanish koʻnikmalariga ega boʻlishi ;
axborot texnologiyalari yordamida tarixiy maʼlumotlar va manbalarni qidirish, qayta ishlash hamda tahlil qilishi malakalariga ega boʻlishi taʼminlanadi koʻnikmaga ega boʻlishi kerak
5. Fan mazmuni
Maʼruza mavzusini qoʻshish
Maʼruza mavzusini oʻzgartiritsh
5.1. Maʼruza mashgʻulotlari mazmuni
№
Mavzu va reja
soatlar hajmi
Pos
1
Kirish. fanning maqsadi va vazifalari
Fanning tarixiy tadqiqotlar tizimida tutgan oʻrni. Fanning maqsadi, vazifalari
Tarix taʼlimida axborot texnologiyalarining oʻrni va ahamiyati
Fanning uslubiy, ilmiy-nazariy asoslari. Fanga oid tamoyil va yangicha yondashuvlar
Fanning boshqa fanlar bilan aloqadorligi
2
1
2
Raqamli tarix fanining shakllanishi va taraqqiyoti
“Digital History” (Raqamli Tarix) tushunchasi
“Tarixiy informatika” yoʻnalishi
Digital History tadqiqot doirasi, rivojlanish tarixi. Mazkur yoʻnalishda olib borilgan tadqiqotlar
Xorij tajribasi
2
2
3
Tarix fanida axborot texnologiyalarining qoʻllanilishi
Tarix fanida axborot texnologiyalari fani taraqqiyoti
Tarix va informatika. Tarixiy tadqiqotlarda axborot texnologiyalaridan foydalanish tajribasi
Fanda axborot texnologiyalaridan foydalanishning zamona
viy bosqichi hamda rivojlanish tendensiyalari
Oʻqituvchining komunikativ qobiliyatini rivojlantirish yoʻllari
2
3
4
Elektron manbalarning tarixiy tadqiqotlardagi ahamiyati
Maʼlumot va maʼlumotlar modeli. Maʼlumot turlari. Maʼlumotlar tuzilishi
Matnli manbalar. Statistik manbalar. Kartografik manbalar. Tasviriy manbalar
Elektron hujjat tushunchasi. “Kompyuter manbashunosligi”ning vujudga kelishi
Tarixiy manbalar va zamonaviy axborot texnologiyalari
2
4
5
Tarixiy tadqiqotlarda elektron matnning oʻrni
Elektron matn konsepsiyasi. Elektron matn axborot manbasi sifatida. Elektron matnga boʻlgan talab
Elektron hujjat aylanmasi. “Qogʻozsiz texnologiyalar”
Tarixiy matnlarni skanerlash va optik qurilmalar orqali elektron shaklga oʻgirish. Tarixiy manbalarni elektron shaklga oʻgirish tajribalari
2
5
6
Tarixiy tadqiqotlarda elektron matnning oʻrni
Taqdimot tayyorlash tizimi (Power Point). Elektron taqdimot: umumiy tushuncha, tuzilishi
Taqdimot tayyorlashning asosiy bosqichlari
Taqdimot tayyorlash dasturlari
Tarixiy jarayonlarni anglash hamda oʻqitishda elektron
taqdimotlarning oʻrni va ahamiyati
2
6
7
Internet va uning tarixchi uchun imkoniyatlari
Internet vujudga kelishi va shakllanishi
Internetning axborot resursi sifatidagi kamchiliklari va chegaralanganligi
Internet maʼlumotlaridan ilmiy tadqiqotda foydalanish muammolari
Internet maʼlumotlarining bibliografik tavsifi. Tarixchi mutaxassislar uchun internet axborot resurslari
Ilmiy tadqiqot natijalarini internet orqali eʼlon qilish
2
7
8
Tarixiy tadqiqotda qidiruv tizimlaridan foydalanish
Global tarmoq imkoniyatlari. Kutubxona kataloglari bilan ishlash
Elektron pochta. Web-sayt. Gipermatn
Qidiruv tizimlari. Google, Yandeks, Rambler, Yahoo
Qidiruv soʻrovlari tuzilishi. Internetda samarali qidiruv muammolari. Elektron maʼlumotlar tizimi
Elektron lugʻatlar, tarjimonlar va ensiklopediyalar, ularning tarixchi uchun ahamiyatli jihatlari
2
8
9
Elektron kutubxonalar va arxivlar bilan ishlash
Tarix sohasiga oid elektron kitoblarning tarixiy bilimlarni egallashdagi roli
Elektron kutubxona tushunchasi. Elektron kutubxona ahamiyati
Tarixiy tadqiqotlarda elektron kutubxona materiallaridan foydalanish
Elektron arxivlar va ularda foydalanish afzalliklari
2
9
10
Tarixiy tadqiqotlarda geografik axborot tizimlarining oʻrni
Geografik axborot tizimilari
Geografik axborot tizimlari dasturlari
Xaritalar turlari: geografik, siyosiy, tematik, tarixiy-madaniy yodgorliklar xaritalari
Tarixiy tadqiqotlarda kompyuter kartografiyasi
2
10
11
Google earth dasturi va uning ahamiyati
Google Earth dasturi haqida umumiy maʼlumot
Google Earth dasturidan foydalanish va uning ahamiyati
Axborot resurs markazi boshligʻi ______________ G. Qodirova
8. Fanni baholash mezoni va rejasi
8.1. Talabalar bilimini baholash turlari:
Nazorat turlarini sillabusga qoʻshish
Mazkur fandan talabalar bilimini baholashda ushbu nazorat turlaridan foydalaniladi:
Joriy baholash, Oraliq imtihon, Yakuniy imtihon.
Joriy baholash (JB).Ushbu nazorat turi semestr davomida toʻplanib boriladi va quyidagilardan tarkib topadi
- Workshop.
Talabaning mashgʻulotlarda faolligi va unga berilgan savollarga bergan javobi baholanib boriladi.
- Mustaqil ish.
Fanning xususiyatidan kelib chiqib, talaba yakka yoki mini guruhlarga boʻlingan holda berilgan vazifalarni taqdimot / media / yozma / visual koʻranishida himoya qiladi.
- Vazifa / topshiriqlar.
Har bir talaba individul tarzda oʻqituvchi tomonidan berilgan muammoli vaziyat / masala / topshiriqlarni esse / hisobot koʻrinishida oldindan fan oʻqituvchi bergan namuna asosida bajaradi.
- Davomat.
Talabaning dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi.
Oraliq imtihon (OI).Ushbu nazorat turi semestrning (8-haftasida) belgilangan kun davomida oʻtkaziladi. Fan oʻqituvchisi oraliq imtihon shakli va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida talabalarni fan semestrining dastlabki darslarida xabardor qiladi
Yakuniy imtihon (YI).Semestr yakunlangandan soʻng yakuniy imtihonlar haftasida ogʻzaki shaklda olinadi
Talabaning dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi
15
4-13 haftalar davomida
Jami
40
Oraliq imtihon
1.
test
Oraliq nazorat ishigacha oʻtilgan mavzular yuzasidan
20
8-hafta
Jami
20
Yakuniy imtihon
1.
ogʻzaki
Oʻquv rejadagi mavzular yuzasidan tayyorlangan savollar boʻyicha
40
Oʻquv jarayoni tugagandan soʻng
Jami
40
Jami
100
8.3. Qoʻqon universitetida baholash tavsifi
Baho
Foiz
GPA
A+
95-100
4.5
A
90-94
4.0
B+
80-89
3.5
B
70-79
3.0
C+
65-69
2.5
C
60-64
2.0
F
0-59
0
Izoh:
Talaba 0-59 oraligʻida oʻzlashtirish koʻrsatkichiga yoki bir fanning 1/3 qismiga sababsiz qatnashmasa oʻqiyotgan semestrida mazkur fandan oʻzlashtirmagan (fail), akademik qarzdor hisoblanadi.
Oʻzlashtirilmagan fanlarni qayta oʻzlashtirish uchun talaba oʻrnatilgan tartibda fan oʻqituvchisi tomonidan berilgan topshiriqlarni bajarishi zarur.
Talabaning fan boʻyicha oʻzlashtirish koʻrsatkichini nazorat qilishda quyidagi mezonlar tavsiya etiladi:
a) aʼlo (A, A+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
fanning moxiyati va mazmunini toʻliq yorita olsa
fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiylik va mantiqiylik saqlanib, ilmiy xatolik va chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa
fan boʻyicha mavzu materiallarining nazariy yoki amaliy ahamiyati haqida aniq tasavvurga ega boʻlsa
fan doirasida mustaqil erkin fikrlash qobiliyatini namoyon eta olsa
berilgan savollarga aniq va loʻnda javob bera olsa
konspektga puxta tayyorlangan boʻlsa
mustaqil topshiriqlarni toʻliq va aniq bajargan boʻlsa
fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy-xuquqiy xujjatlarni oʻzlashtirgan boʻlsa
fanga tegishli mavzulardan biri boʻyicha ilmiy maqola chop ettirgan boʻlsa
tarixiy jarayonlarni sharxlay bilsa
b) yaxshi (B, B+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
fanning moxiyati va mazmunini tushungan, fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiy va mantiqiy chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa
fanning mazmunini amaliy ahamiyatini tushungan boʻlsa
fan boʻyicha berilgan vazifa va topshiriqlarni oʻquv dasturi doirisida bajarsa
fan boʻyicha berilgan savollarga toʻgʻri javob bera olsa
fan boʻyicha konspektini puxta shakllantirgan boʻlsa
fan boʻyicha mustaqil topshiriqlarni toʻliq bajargan boʻlsa
fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy xujjatlarni oʻzlashtirgan boʻlsa
c) qoniqarli (C, C+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
fan xaqida umumiy tushunchaga ega boʻlsa
fandagi mavzularni tor doirada yoritib, bayon qilishda ayrim chalkashliklarga yoʻl qoʻyilsa
bayon qilish ravon boʻlmasa
fan boʻyicha savollarga mujmal va chalkash javoblar olinsa;
fan boʻyicha matn puxta shakllantirilmagan boʻlsa
d) quyidagi hollarda talabaning bilim darajasi qoniqarsiz (F) baho bilan baholanishi mumkin:
fan boʻyicha mashgʻulotlarga tayorgarlik koʻrilmagan boʻlsa
fan boʻyicha mashgʻulotlarga doir xech qanday tasavvurga ega boʻlmasa
fan boʻyicha matnlarni boshqalardan koʻchirib olganligi sezilib tursa
fan boʻyicha matnda jiddiy xato va chalkashliklarga yoʻl qoʻyilgan boʻlsa
fanga doir berilgan savollarga javob olinmasa
fanni bilmasa
9. Imtihonga qoʻyilgan talab va koʻrsatmalar
1. Talaba imtihon nazorati qoidalarini buzgan hollarda, mazkur fandan imtihon bali bekor qilinishi haqida ogohlantiriladi
2. Komissiya aʼzosi imtihon boshlanishini eʼlon qilgunga qadar imtihon varagʻini ochish taʼqiqlanadi
3. Talaba uyali yoki boshqa aloqa vositalari, gadjetlarni oʻchirib, komissiya aʼzosi koʻrsatmasiga binoan oʻzidan uzoqlikda saqlashi shart. Kitob, manuskript, daftar va boshqa koʻmaklashuvchi materiallardan foydalanish mumkin emas
4. Talabalar bir-biri bilan gaplashishi, imtihon varaqlarini koʻrsatishi, koʻchirtirishi, boshqalarni chalgʻitishi maʼn etiladi
5. Oziq-ovqat va ichimliklarni auditoriyaga olib kirishi mumkin emas. Shifokor koʻrsatmasiga binoan dori-darmon, kichik idishdagi suv bundan mustasno
6. Auditoriyadan ruxsatsiz chiqish mumkin emas. Xususan, imtihonning birinchi va oxirgi 10 minutida auditoriyadan chiqish taʼqiqlanadi. Talaba imtihon varaqasini muddatidan oldin topshirib chiqib ketgan holatda qayta auditoriyaga qoʻyilmaydi
7. Komissiya aʼzosi imtihon tugashini eʼlon qilganidan soʻng, talaba yozishni toʻxtatadi va imtihon varaqlari yigʻilgunga qadar auditoriyani tark etmaydi
Sillabusga muallif qoʻshish
10. Fan oʻqituvchisi toʻgʻrisida maʼlumot
Mualliflar:
Ataxanov Rafikjon Sotvoldiyevich
Yangi muallif qoʻshish
Elektron pochta:
ataxanovrafiqjon68gmail.com
Tashkilot va kafedra:
Qoʻqon universiteti Andijon filiali,
Tarix va ijtimoiy fanlar kafedrasi
Taqrizchilar:
B.Tojibayev -
Qoʻqon universiteti Andijon filiali,
Dotsent
O.Komilov -
Andijon davlat universiteti,
Professor
Yangi taqrizchi qoʻshish
Talabalarni erkin qabul qilish kuni:
Chorshanba-Payshanba, soat 15:00 – 16:00, ______ – xona.
Sillabusga taqrizchi qoʻshish
Sillabus Universitet Kengashining 2025-yil ___ avgustdagi 01-sonli yigʻilish bayoni bilan tasdiqlangan.
Sillabus «Tarix va ijtimoiy fanlar» kafedrasining 2025-yil ___ avgustdagi 01-sonli yigʻilish bayoni bilan maʼqullangan.