JOY

«Tasdiqlayman»
Akademik ishlar boʻyicha prorektor
I.Mamajanov
________________________
«____»________________ 2025-yil

 

Oʻzbek tili tarixi

fani boʻyicha sillabus

1. Umumiy maʼlumotlar

Akademik daraja bakalavr Taʼlim yoʻnalishi 60230100-Filologiya va tillarni oʻqitish (oʻzbek tili) 
Oʻqish davomiyligi (yil) 4 Kursi 2
Semestr 4-semestr
Fan nomi Oʻzbek tili tarixi Fan kodi OTT4-510
Taʼlim shakli kunduzgi Fan turi majburiy
Fan tili oʻzbek Modulning davomiyligi 15 hafta
Taʼlim tili oʻzbek
Fanga ajratilgan kredit ECTS:    5    Baholash shakli JB: amaliy topshiriqlar
OI: ogʻzaki
YI: test
Ajratilgan akademik soat hajmi 150 Auditoriya soatlari taqsimoti maʼr amal sem
60
(aud) 		90
(must)		 30 16 14

2. Fan maqsadi

“Oʻzbek tili tarixi” fanini oʻqitishdan maqsad, talabalarga oʻzbek tilining bir necha yuz yillik shakllanish va taraqqiy etish dinamikasini, eski oʻzbek yozuvi, tarixiy grammatika, davrlar osha bizgacha yetib kelgan yozuv manbalar va ularning mavjud nashrlaridagi til faktlariga suyangan holda tilimizning fonetik, morfologik, leksik hamda sintaktik tizimidagi tarixiy oʻzgarishlar va ularni bugungi kundagi qoʻllanilishi bilan bogʻliq holatlar yuzasidan nazariy bilim berish koʻzda tutadi.

3. Fanni oʻzlashtirish uchun zarur boshlangʻich bilimlar

1. Тilshunoslik nazariyasi (400.1TN9M)

2. Hozirgi oʻzbek adabiy tili (300.3HOʻAT15M)

4. Taʼlim natijalari

Fanni oʻzlashtirish davomida talaba:

4.1. Bilimlar jihatidan:

  • Fanni oʻzlashtirish natijasida talaba:;
  • Fanning ilmiy asoslari, oʻzbek adabiy tili tarixining rivojlanish bosqichlari haqida tasavvurga ega boʻlish;
  • Til taraqqiyoti bilan bogʻliq oʻzgarishlar, fan doirasida oʻrganiladigan asosiy masalalarning mazmun mundarijasini anglash;
  • Til tarixining oʻziga xos qonuniyatlari haqida tasavvur hosil qilish va bilimga ega boʻlish;
  • Oʻzbek tili tarixini oʻrganish orqali talabalar xalqimiz tarixi, uning tarixiy hayot tarzi, maʼnaviy-marifiy dunyoqarashi, hayotga boʻlgan intilishlari va kurashlari, ijtimoiy-madaniy taraqqiyoti xususida maʼlumotga ega boʻladini bilishi kerak

4.2. Malaka jihatidan:

4.3. Koʻnikma jihatidan:

  • Oʻzbek tili grammatikasining tarixiy asoslari, bosqichlari va taraqqiyoti haqida tasavvur hosil qiladi ;
  • Oʻzbek tilining fonetik tizimi, unda yuz bergan fonetik jarayonlarni tahlil etish, qiyoslash koʻnikmasiga ega boʻladi ;
  • Til tarixiga doir qiyosiy va qiyosiy-tarixiy metodlarni qoʻllay oladi; kichik matnlarni fonetik, grammatik jihatdan tahlil qiladi, leksik xususiyatlarini va etimologik qatlamlarni aniqlaydi ;
  • Tarixiy tilshunoslikning nazariy va amaliy masalalarini tahlil qiladi; oʻzbek tili tarixini davrlashtirish masalasiga munosabat bildirib, eski turkiy adabiy til va uning yodgorliklarini tavsiflab, qadimgi turkiy va eski oʻzbek tili manbalaridan farqlay oladi ;
  • Grammatika, yaʼni tilning morfologiya va sintaksis tizimisida roʻy bergan tarixiy oʻzgarishlarni teran anglay olishi, amalda hozirgi oʻzbek adabiy tiliga nisbatan qiyoslash koʻnikma va malakalarga ega boʻladi ;
  • Oʻzbek tilining fonetik, leksik, grammatik taraqqiyotiga doir maʼlumotlarni umumlashtirib, oʻzbek adabiy tilining shakllanish va rivojlanish bosqichlarini tahlil qilib, oʻzbek adabiy tilining qardosh turkiy tillar bilan munosabatini faktik material asosida yoritib bera oladi ;
  • Fanni oʻrganish natijasida oʻzbek tilining diaxron va sinxron holati yuzasidan yaxlit tafakkurga ega boʻladi koʻnikmaga ega boʻlishi kerak

5. Fan mazmuni

5.1. Maʼruza mashgʻulotlari mazmuni

№ Mavzu va reja soatlar hajmi Pos
1 Oʻzbek tilining tarixiy grammatikasi kursiga kirish 
  1. “Oʻzbek tili tarixi” oʻquv fanining predmeti, maqsad va vazifalari
  2. Oʻzbek tili tarixining oʻrganilishi. “Oʻzbek tilining tarixiy grammatikasi” “Oʻzbek tili tarixi” fanining tarkibiy qismi ekani
  3. Oʻzbek tili tarixini, jumladan, turkiy tillar tarixini davrlashtirish masalalari
  4. Oʻzbek tili tarixida qoʻllaniladigan qiyosiy, qiyosiy-tarixiy metodlar
 2

1

2 Oʻzbek tilining tarixiy fonetikasi 
  1. Oʻzbek tilining tarixiy fonetikasini oʻrganishda M. Koshgʻariyning “Devonu lugʻotit turk” asari va boshqa eski oʻzbek tili lugʻatlarining ahamiyati
  2. Qadimgi turkiy til va eski oʻzbek tilining fonetik xususiyatlari
  3. Qadimgi turkiy til dialektlari
  4. Singarmonizm hodisasi va uning keyingi davrdagi taraqqiyoti
 2

2

3 Oʻzbek tilining tarixiy morfologiyasi. Ot soʻz turkumi 
  1. Otlarga xos grammatik kategoriyalar taraqqiyoti
  2. Son kategoriyasi. Eski oʻzbek tilida arabcha va forscha koʻplik shakllarining qoʻllanishi
  3. Egalik kategoriyasi. Qarashlilik formasi
  4. Kelishik kategoriyasi
  5. Otlarning lugʻaviy shakllari. Otlarda yasalish formalari
 2

3

4 Sifat va son soʻz turkumlari 
  1. Sifat turkumidagi soʻzlardagi tarixiy oʻzgarishlar
  2. Sifatlarning semantik, morfologik belgilari
  3. Sifat yasalishi
  4. Son va son guruhidagi soʻzlarning tarixiy taraqqiyoti
  5. Murakkab sonlarning ifodalanish shakllari
  6. Sonning maʼno turlari. Tarixiy manbalarda numerativ soʻzlarning qoʻllanishi
 2

4

5 Olmosh soʻz turkumi 
  1. Olmosh va uning xususiyatlari, semantk tizimi
  2. Olmoshlarning kelishiklar bilan turlanishi, tarixiy taraqqiyoti va fonetik oʻzgarishlari
  3. Men olmoshi oʻrnida qoʻllangan soʻzlar
 2

5

6 Feʼl soʻz turkumi 
  1. Feʼlgа xos grammatik kategoriyalar taraqqiyoti
  2. Feʼlning funksional formalari
  3. Feʼlning tuslanishi
  4. Feʼlning yasalishi
 2

6

7 Ravish soʻz turkumlari 
  1. Ravish soʻz turkumi va u haqidagi nazariyalar
  2. Ravishlarning boshqa soʻz turkumlari orasida tutgan oʻrni
  3. Ravishlarning kelib chiqishi va tarixiy taraqqiyoti
  4. Ravishning semantik tizimi, yasalishi
  5. Ravishlarda daraja masalasi
 2

7

8 Yordamchi soʻzlar. Koʻmakchilarning tarixiy taraqqiyoti 
  1. Koʻmakchilarning tarixiy taraqqiyoti
  2. Ularning mustaqil soʻzlardan kelib chiqqanligi, sof va funksional koʻmakchilar
  3. Qadimgi turkiy til va eski oʻzbek tili davrlarida qoʻllangan koʻmakchilar va ularning hozirgi oʻzbek tilidagi koʻmakchilarga munosabati
 2

8

9 Bogʻlovchilar va yuklamalarning tarixiy taraqqiyoti 
  1. Bogʻlovchilar
  2. Teng bogʻlovchilar
  3. Ergashtiruvchi bogʻlovchilar
  4. Yuklamalar va ularning turkiy til hamda eski oʻzbek tilida ning qoʻllanishi
 2

9

10 Undov va modal soʻzlar tarixiy taraqqiyoti 
  1. Modal soʻzlar. Modal soʻzlar tushunchasi izohi, eski oʻzbek tilida qoʻllangan modal soʻzlar va ularning mavzu guruhlari
  2. Undov soʻzlar. Undov soʻzlar tarʼrifi, uning maʼno guruhlari
  3. Turkiy va oʻzlashgan undovlar. Sheʼriy matnlarda qoʻllanishi
 2

10

11 Oʻzbek tilining tarixiy sintaksisi. Soʻz birikmasi 
  1. Sintaksis. Qadimgi turkiy va eski oʻzbek tili sintaktik xususiyatlarining hozirgi oʻzbek tili sintaksisiga munosabati
  2. Eski oʻzbek tili sintaktik qurilishiga arab va fors tillarining taʼsiri
  3. Soʻz birikmasi va uning turlari
  4. Izofa va uning koʻrinishlari
 2

11

12 Gap boʻlaklari 
  1. Ega va uning ifodalanishi
  2. Kesim va uning ifodalanishi
  3. Toʻldiruvchi va uning ifodalanishi
  4. Aniqlovchi va uning ifodalanishi
  5. Hol boʻlagi va uning ifodalanishi
  6. Gap boʻlaklarining ajratilishi, ularning uyushib kelishi
 2

12

13 Sodda gap turlari 
  1. Qadimgi turkiy til va eski oʻzbek tilida sodda gap tiplari
  2. Sodda gaplarning maqsadga koʻra turlari
  3. Sodda gaplarning tuzilishiga koʻra turlari
  4. Murakkablashgan gaplar
  5. Ajratilgan boʻlaklar, undalma, kirish soʻz, kirish birikmalar va kirish gaplarning qoʻllanishi
 2

13

14 Qoʻshma gap va uning turlari 
  1. Qoʻshma gap va uning turlari
  2. Bogʻlangan qoʻshma gaplar
  3. Bogʻlovchisiz bogʻlangan qoʻshma gaplar
  4. Bogʻlangan qoʻshma gaplarning kelib chiqishi va taraqqiyoti
 2

14

15 Ergashgan qoʻshma gaplar. Koʻchirma gaplar 
  1. Eski oʻzbek tili davrida ergashgan qoʻshma gap turlarining tarixiy taraqqiyoti va rivoji
  2. Ergash gapni hosil qiluvchi bogʻlovchi vositalar
  3. Eski oʻzbek tilida koʻchirma gaplarning shakllanishi
 2

15

Jami 30

5.2. Amaliy mashgʻulotlar mazmuni

№ Mavzu va reja soatlar hajmi Pos
1 Oʻzbek tilining tarixiy fonetikasi. 
  1. Oʻzbek tilining tarixiy fonetikasini oʻrganishda M. Koshgʻariyning “Devonu lugʻotit turk” asari va boshqa eski oʻzbek tili lugʻatlarining ahamiyati
  2. Qadimgi turkiy til va eski oʻzbek tilining fonetik xususiyatlari
  3. Qadimgi turkiy til dialektlari
  4. Singarmonizm hodisasi va uning keyingi davrdagi taraqqiyoti
 2

1

2 Sifat va son soʻz turkumlari. 
  1. Sifat turkumidagi soʻzlardagi tarixiy oʻzgarishlar
  2. Sifatlarning semantik, morfologik belgilari
  3. Sifat yasalishi
 2

2

3 Feʼl soʻz turkumi Ravish soʻz turkumlari. 
  1. Feʼlning xos grammatik kategoriyalar taraqqiyoti
  2. Feʼlning funksional formalari
  3. Feʼlning tuslanishi
  4. Feʼlning yasalishi
 2

3

4 Koʻmakchilarning tarixiy taraqqiyoti. 
  1. Koʻmakchilarning tarixiy taraqqiyoti
  2. Ularning mustaqil soʻzlardan kelib chiqqanligi, sof va funksional koʻmakchilar
  3. Qadimgi turkiy til va eski oʻzbek tili davrlarida qoʻllangan koʻmakchilar va ularning hozirgi oʻzbek tilidagi koʻmakchilarga munosabati
 2

4

5 Gap boʻlaklari. 
  1. Gap boʻlaklarining ajratilishi, ularning uyushib kelishi
  2. Ega va uning ifodalanishi
  3. Kesim va uning ifodalanishi
  4. Toʻldiruvchi va uning ifodalanishi
  5. Aniqlovchi va uning ifodalanishi
  6. Hol boʻlagi va uning ifodalanishi
 2

5

6 Sodda gap turlari. 
  1. Qadimgi turkiy til va eski oʻzbek tilida sodda gap tiplari
  2. Sodda gaplarning maqsadga koʻra turlari
  3. Sodda gaplarning tuzilishiga koʻra turlari
  4. Murakkablashgan gaplar
  5. Ajratilgan boʻlaklar, undalma, kirish soʻz, kirish birikmalar va kirish gaplarning qoʻllanishi
 2

6

7 Qoʻshma gap va uning turlari. 
  1. Qoʻshma gap va uning turlari
  2. Bogʻlangan qoʻshma gaplar
  3. Bogʻlovchisiz bogʻlangan qoʻshma gaplar
  4. Bogʻlangan qoʻshma gaplarning kelib chiqishi va taraqqiyoti
 2

7

8 Ergashgan qoʻshma gaplar. Koʻchirma gaplar. 
  1. Eski oʻzbek tili davrida ergashgan qoʻshma gap turlarining tarixiy taraqqiyoti va rivoji
  2. Ergash gapni hosil qiluvchi bogʻlovchi vositalar
  3. Eski oʻzbek tilida koʻchirma gaplarning shakllanishi
 2

8

Jami 16

5.3. Seminar mashgʻulotlari mazmuni

№ Mavzu va reja soatlar hajmi Pos
1 Oʻzbek tilining tarixiy grammatikasi kursiga kirish. 
  1. “Oʻzbek tili tarixi” oʻquv fanining predmeti, maqsad va vazifalari
  2. Oʻzbek tili tarixining oʻrganilishi. “Oʻzbek tilining tarixiy grammatikasi” “Oʻzbek tili tarixi” fanining tarkibiy qismi ekani
  3. Oʻzbek tili tarixini, jumladan, turkiy tillar tarixini davrlashtirish masalalari
  4. Oʻzbek tili tarixida qoʻllaniladigan qiyosiy, qiyosiy-tarixiy metodlar
 2

1

2 Oʻzbek tilining tarixiy morfologiyasi. Ot soʻz turkumi. 
  1. Otlarga xos grammatik kategoriyalar taraqqiyoti
  2. Son kategoriyasi. Eski oʻzbek tilida arabcha va forscha koʻplik shakllarining qoʻllanishi
  3. Egalik kategoriyai. Qarashlilik formasi
  4. Kelishik kategoriyasi
  5. Otlarda fors tilidan oʻzlashgan birlik va noaniqlik shakli “yoyi vahdat va yoyi nakare” shaklining faol qoʻllangani
  6. Otlarning lugʻaviy shakllari. Otlarda yasalish formalari
 2

2

3 Olmosh soʻz turkumi. 
  1. Olmosh va uning xususiyatlari, semantk tizimi
  2. Olmoshlarning kelishiklar bilan turlanishi, tarixiy taraqqiyoti va fonetik oʻzgarishlari
  3. Men olmoshi oʻrnida qoʻllangan soʻzlar
  4. Egalik va kelishik shakllaridagi tarixiy oʻzgarishlar
 2

3

4 Ravish soʻz turkumlari. 
  1. Ravish soʻz turkumi va u haqidagi nazariyalar
  2. Ravishlarning boshqa soʻz turkumlari orasida tutgan oʻrni
  3. Ravishlarning kelib chiqishi va tarixiy taraqqiyoti
  4. Ravishning semantik tizimi, yasalishi
  5. Ravishlarda daraja masalasi
 2

4

5 Bogʻlovchilar va yuklamalarning tarixiy taraqqiyoti. 
  1. Bogʻlovchilar
  2. Teng bogʻlovchilar
  3. Ergashtiruvchi bogʻlovchilar
  4. Yuklamalar va ularning turkiy til hamda eski oʻzbek tilida ning qoʻllanishi
 2

5

6 Undov va modal soʻzlar tarixiy taraqqiyoti. 
  1. Modal soʻzlar. Modal soʻzlar tushunchasi izohi, eski oʻzbek tilida qoʻllangan modal soʻzlar va ularning mavzu guruhlari
  2. Undov soʻzlar. Undov soʻzlar tarʼrifi, uning maʼno guruhlari
  3. Turkiy va oʻzlashgan undovlar. Sheʼriy matnlarda qoʻllanishi
 2

6

7 Oʻzbek tilining tarixiy sintaksisi. Soʻz birikmasi. 
  1. Sintaksis. Qadimgi turkiy va eski oʻzbek tili sintaktik xususiyatlarining hozirgi oʻzbek tili sintaksisiga munosabati
  2. Eski oʻzbek tili sintaktik qurilishiga arab va fors tillarining taʼsiri
  3. Soʻz birikmasi va uning turlari
  4. Izofa va uning koʻrinishlari
 2

7

Jami 14

laboratoriya mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda laboratoriya mashgʻulotlarini oʻtish nazarda tutilmagan

6. Mustaqil taʼlim topshiriqlari

№ Topshiriqlar mazmuni Pos
1 Tarixiy fonetika: unli undoshlardagi tarixiy oʻzgarishlar. 

1

2 Undoshlardagi tarixiy oʻzgarishlar. 

2

3 Singormonimz. 

3

4 Otga xos grammatik kategoriyalarning qoʻllanishi. 

4

5 Kelishiklarning qoʻllanishi. 

5

6 Egalik kategoriyasining qoʻllanishi. 

6

7 Sifatlarda daraja kategoriyasi. 

7

8 Numerativlar. 

8

9 Son soʻz turkumining tarixiy taraqqiyoti. 

9

10 Olmoshlar semantikasi, turlanishi va qoʻllanishi bilan bogʻliq tarixiy oʻzgarishlar. 

10

11 Ravishlarda roʻy bergan tarixiy oʻzgarishlar. 

11

12 Zamon kategoriyasi tarqaqqiyot. 

12

13 Feʼllarda tuslanish. 

13

14 Feʼlning sifatsosh shakli. 

14

15 Feʼlning ravishdosh shakllari taraqqiyoti. 

15

16 Otning lugʻaviy shakllari. 

16

17 Koʻmakchilar. 

17

18 Bogʻlovchilar. 

18

19 Yuklamalar. 

19

20 Undov va taqlid soʻzlar. 

20

21 Izofa konstruksiyalar. 

21

22 Eski oʻzbek tilida sodda gap shakllarining ifodalanishi, turlari. 

22

23 Gap boʻlaklari. Ega va kesim. 

23

24 Gap boʻlaklari. Ega va kesim. 

24

25 Bogʻlangan qoʻshma gaplarning ifodalanishi. 

25

26 Soʻz birikmalarining tarixiy bogʻlanish usullari. 

26

27 Ergashgan qoʻshma gaplash taraqqiyoti. 

27

28 Bogʻlovchisiz bogʻlangan qoʻshma gaplar. 

28

29 Eski oʻzbek tilida koʻchirma va oʻzlashtirma gaplar taraqqiyoti. 

29

30 Tarixiy manbalarni tahlil qilish. 

30

 
 

Izoh: Talabalar fan boʻyicha mustaqil ishni loyiha ishi, kazus yoki media koʻrinishida topshirishadilar.

7. Foydalanilgan adabiyotlar

7.1. Asosiy adabiyotlar:

  1. Abdurahmonov Gʻ., Shukurov Sh., Mahmudov Q. Oʻzbek tilining tarixiy grammatikasi. Darslik –T.: “Oʻqituvchi”, 2009. – 528 b      
  2. Rahmonov N., Q. Sodiqov. Oʻzbek tili tarixi. Darslik –Toshkent, ”Oʻqituvchi”, 2009. – 223 b      

7.2. Qoʻshimcha adabiyotlar:

  1. Маҳмудов Қ. Ўзбек тилининг тарихий фонетикаси. Oʻquv qollanma – Т.: “Ижод”, 2006. – 102 б      
  2. Abdushukurov B. Eski turkiy adabiy til leksikasi. Oʻquv qollanma – T.: “Tafakkur Boʻstoni”, 2015. – 192 b      
  3. Ёриев Б. Ўзбек тили тарихи. Oʻquv qollanma – Т.: А. Навоий номидаги ЎМК, 2006. – 88 б      

7.3. Axborot manbaalari:

  • https://inlibrary.uz/      
  • https://ziyonet.uz/      
  • https://arxiv.uz      
 

Axborot resurs markazi boshligʻi ______________ G. Qodirova

8. Fanni baholash mezoni va rejasi

8.1. Talabalar bilimini baholash turlari:

Mazkur fandan talabalar bilimini baholashda ushbu nazorat turlaridan foydalaniladi: Joriy baholash, Oraliq imtihon, Yakuniy imtihon.

Joriy baholash (JB). Ushbu nazorat turi semestr davomida toʻplanib boriladi va quyidagilardan tarkib topadi

- Workshop. Talabaning mashgʻulotlarda faolligi va unga berilgan savollarga bergan javobi baholanib boriladi.

- Mustaqil ish. Fanning xususiyatidan kelib chiqib, talaba yakka yoki mini guruhlarga boʻlingan holda berilgan vazifalarni taqdimot / media / hisobot / dastur koʻranishida himoya qiladi.

- Vazifa / topshiriqlar. Har bir talaba individul tarzda oʻqituvchi tomonidan berilgan muammoli vaziyat / masala / topshiriqlarni taqdimot / hisobot koʻrinishida oldindan fan oʻqituvchi bergan namuna asosida bajaradi.

- Davomat. Talabaning dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi.

Oraliq imtihon (OI). Ushbu nazorat turi semestrning (8-haftasida) belgilangan kun davomida oʻtkaziladi. Fan oʻqituvchisi oraliq imtihon shakli va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida talabalarni fan semestrining dastlabki darslarida xabardor qiladi

Yakuniy imtihon (YI). Semestr yakunlangandan soʻng yakuniy imtihonlar haftasida belgilangan shaklda olinadi

8.2. Talabalar bilimini baholash mezoni

№ Nazorat turlari Izoh Ball Oʻtkazilish vaqti
Joriy baholash
1. Workshop Talabaning interfaolligi, mashgʻulotlarda ishtiroki 5 2-13 haftalar davomida
2. Mustaqil ish Taqdimot / media / hisobot / shakllarda amalga oshiriladi 10 4-14 haftalar davomida
3. Vazifa / topshiriqlar Taqdimot / hisobot / koʻrinishida rasmiylashtiriladi 10 4-13 haftalar davomida
4. Davomat Talabaning dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi 15 1-15 haftalar davomida
Jami 40  
Oraliq imtihon
1. ogʻzaki Oraliq nazorat ishigacha oʻtilgan mavzular yuzasidan 20 8-hafta
Jami 20  
Yakuniy imtihon
1. test Oʻquv rejadagi mavzular yuzasidan tayyorlangan savollar boʻyicha 40 Oʻquv jarayoni tugagandan soʻng
Jami 40  
Jami 100  

8.3. Qoʻqon universitetida baholash tavsifi

Baho Foiz GPA
A+ 95-100 4.5
A 90-94 4.0
B+ 80-89 3.5
B 70-79 3.0
C+ 65-69 2.5
C 60-64 2.0
F 0-59 0
 

Izoh: Talaba 0-59 oraligʻida oʻzlashtirish koʻrsatkichiga yoki bir fanning 1/3 qismiga sababsiz qatnashmasa oʻqiyotgan semestrida mazkur fandan oʻzlashtirmagan (fail), akademik qarzdor hisoblanadi.

Oʻzlashtirilmagan fanlarni qayta oʻzlashtirish uchun talaba oʻrnatilgan tartibda fan oʻqituvchisi tomonidan berilgan topshiriqlarni bajarishi zarur.

Talabaning fan boʻyicha oʻzlashtirish koʻrsatkichini nazorat qilishda quyidagi mezonlar tavsiya etiladi:

a) aʼlo (A, A+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:

  • fanning moxiyati va mazmunini toʻliq yorita olsa
  • fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiylik va mantiqiylik saqlanib, ilmiy xatolik va chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa
  • fan boʻyicha mavzu materiallarining nazariy yoki amaliy ahamiyati haqida aniq tasavvurga ega boʻlsa
  • fan doirasida mustaqil erkin fikrlash qobiliyatini namoyon eta olsa
  • berilgan savollarga aniq va loʻnda javob bera olsa
  • konspektga puxta tayyorlangan boʻlsa
  • mustaqil topshiriqlarni toʻliq va aniq bajargan boʻlsa
  • fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy-xuquqiy xujjatlarni oʻzlashtirgan boʻlsa
  • fanga tegishli mavzulardan biri boʻyicha ilmiy maqola chop ettirgan boʻlsa
  • tarixiy jarayonlarni sharxlay bilsa

b) yaxshi (B, B+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:

  • fanning moxiyati va mazmunini tushungan, fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiy va mantiqiy chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa
  • fanning mazmunini amaliy ahamiyatini tushungan boʻlsa
  • fan boʻyicha berilgan vazifa va topshiriqlarni oʻquv dasturi doirisida bajarsa
  • fan boʻyicha berilgan savollarga toʻgʻri javob bera olsa
  • fan boʻyicha konspektini puxta shakllantirgan boʻlsa
  • fan boʻyicha mustaqil topshiriqlarni toʻliq bajargan boʻlsa
  • fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy xujjatlarni oʻzlashtirgan boʻlsa

c) qoniqarli (C, C+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:

  • fan xaqida umumiy tushunchaga ega boʻlsa
  • fandagi mavzularni tor doirada yoritib, bayon qilishda ayrim chalkashliklarga yoʻl qoʻyilsa
  • bayon qilish ravon boʻlmasa
  • fan boʻyicha savollarga mujmal va chalkash javoblar olinsa;
  • fan boʻyicha matn puxta shakllantirilmagan boʻlsa

d) quyidagi hollarda talabaning bilim darajasi qoniqarsiz (F) baho bilan baholanishi mumkin:

  • fan boʻyicha mashgʻulotlarga tayorgarlik koʻrilmagan boʻlsa
  • fan boʻyicha mashgʻulotlarga doir xech qanday tasavvurga ega boʻlmasa
  • fan boʻyicha matnlarni boshqalardan koʻchirib olganligi sezilib tursa
  • fan boʻyicha matnda jiddiy xato va chalkashliklarga yoʻl qoʻyilgan boʻlsa
  • fanga doir berilgan savollarga javob olinmasa
  • fanni bilmasa

9. Imtihonga qoʻyilgan talab va koʻrsatmalar

1. Talaba imtihon nazorati qoidalarini buzgan hollarda, mazkur fandan imtihon bali bekor qilinishi haqida ogohlantiriladi

2. Komissiya aʼzosi imtihon boshlanishini eʼlon qilgunga qadar imtihon varagʻini ochish taʼqiqlanadi

3. Talaba uyali yoki boshqa aloqa vositalari, gadjetlarni oʻchirib, komissiya aʼzosi koʻrsatmasiga binoan oʻzidan uzoqlikda saqlashi shart. Kitob, manuskript, daftar va boshqa koʻmaklashuvchi materiallardan foydalanish mumkin emas

4. Talabalar bir-biri bilan gaplashishi, imtihon varaqlarini koʻrsatishi, koʻchirtirishi, boshqalarni chalgʻitishi maʼn etiladi

5. Oziq-ovqat va ichimliklarni auditoriyaga olib kirishi mumkin emas. Shifokor koʻrsatmasiga binoan dori-darmon, kichik idishdagi suv bundan mustasno

6. Auditoriyadan ruxsatsiz chiqish mumkin emas. Xususan, imtihonning birinchi va oxirgi 10 minutida auditoriyadan chiqish taʼqiqlanadi. Talaba imtihon varaqasini muddatidan oldin topshirib chiqib ketgan holatda qayta auditoriyaga qoʻyilmaydi

7. Komissiya aʼzosi imtihon tugashini eʼlon qilganidan soʻng, talaba yozishni toʻxtatadi va imtihon varaqlari yigʻilgunga qadar auditoriyani tark etmaydi

10. Fan oʻqituvchisi toʻgʻrisida maʼlumot

Mualliflar:

Kabuljonova Gulbaxor Komiljonovna

Yangi muallif qoʻshish

Elektron pochta: kabulzonovagulbahor@gmail.com
Tashkilot va kafedra: Qoʻqon universiteti Andijon filiali, Oʻzbek va rus filologiyasi kafedrasi
Taqrizchilar:

F.Xabibullayeva - Qoʻqon universiteti Andijon filiali, Kafedra mudiri

D.Nematova - Andijon davlat universiteti, Dotsent

Yangi taqrizchi qoʻshish

Talabalarni erkin qabul qilish kuni: Chorshanba-Payshanba, soat 15:00 – 16:00, ______ – xona.

 

Sillabus Universitet Kengashining 2025-yil ___ avgustdagi 01-sonli yigʻilish bayoni bilan tasdiqlangan.

 

Sillabus «Oʻzbek va rus filologiyasi» kafedrasining 2025-yil ___ avgustdagi 01-sonli yigʻilish bayoni bilan maʼqullangan.

 
 
 
       

(imzo)

G.Xolbutayev

Akademik ishlar departament boshligʻi

(imzo)

S.Dadabayev

Fakultet dekani

(IT va ijtimoiy-gumanitar)

(imzo)

F.Xabibullayeva

Kafedra mudiri

(imzo)

G.Kabuljonova

Fan oʻqituvchisi