JOY

«Tasdiqlayman»
Akademik ishlar boʻyicha prorektor
I.Mamajanov
________________________
«____»________________ 2025-yil

 

Mutaxassislikka kirish

fani boʻyicha sillabus

1. Umumiy maʼlumotlar

Akademik daraja bakalavr Taʼlim yoʻnalishi 60910800-Farmatsiya 
Oʻqish davomiyligi (yil) 5 Kursi 1
Semestr 1-semestr
Fan nomi Mutaxassislikka kirish Fan kodi MK1106
Taʼlim shakli kunduzgi Fan turi majburiy
Fan tili oʻzbek Modulning davomiyligi 15 hafta
Taʼlim tili oʻzbek
Fanga ajratilgan kredit ECTS:    6    Baholash shakli JB: amaliy topshiriqlar
OI: yozma
YI: test
Ajratilgan akademik soat hajmi 180 Auditoriya soatlari taqsimoti maʼr sem
90
(aud)
90
(must)
30 60

2. Fan maqsadi

talabalarni tanlangan mutaxassislik rekvizitlari bilan tanishtirish; oʻquv dasturi; mutaxassislikni oʻzlashtirish jarayonida individual fanlarning oʻrni va bilimlari; mutaxassislarni tayyorlash sifatiga qoʻyiladigan asosiy talablar; farmatsevtik ishlab chiqarishni tashkil qilish uchun kerakli boʻlgan meʼyoriy hujjatlar, farmatsevtik ishlab chiqarishda va boshqa tibbiy va farmatsevtika tashkilotlarida, aholini sifatli dori-darmon bilan taʼminlash bilan shugʻullanadigan korxonalarda kelajakdagi kasbiy faoliyatlari toʻgʻrisida fikrlarni shakllantirish.

3. Fanni oʻzlashtirish uchun zarur boshlangʻich bilimlar

1. Boshlangʻich bilimlar talab etilmaydi

4. Taʼlim natijalari

Fanni oʻzlashtirish davomida talaba:

4.1. Bilimlar jihatidan:

  • Oliy kasbiy taʼlim tizimining tuzilishi, rivojlanish tendensiyalari va farmatsevtik yoʻnalishdagi oʻquv dasturlarining oʻziga xos xususiyatlarini bilib oladi;
  • Tanlangan mutaxassislikning asosiy yoʻnalishlari, maqsadlari, kasbiy faoliyat turlari va kelajakdagi mehnat bozori talablarini tushunadi;
  • Farmatsevtik ishlab chiqarishning texnologik bosqichlari (kukun, granulalar, mikrotabletkalar, tabletkalar tayyorlash jarayonlari) hamda ularning nazariy asoslarini biladi;
  • Farmatsevtik ishlab chiqarishni tashkil etish, meʼyoriy-huquqiy hujjatlar, GMP (Good Manufacturing Practice) talablari va milliy farmakopeya standartlari boʻyicha nazariy bilimlarni egallaydi;
  • Farmatsevtik ishlab chiqarish menejmenti, sifatni boshqarish, metrologiya va standartlashtirishning asosiy tushunchalari va xalqaro tajribasi haqida keng bilimga ega boʻladi;
  • Farmatsevtika sanoatining tarixiy rivojlanishi, hozirgi zamon yoʻnalishlari va istiqbollari toʻgʻrisida tushunchaga ega boʻladini bilishi kerak

4.2. Malaka jihatidan:

4.3. Koʻnikma jihatidan:

  • Farmatsevtik ishlab chiqarishning asosiy jarayonlarini tahlil qilish, texnologik bosqichlarni sxematik tasvirlash va ishlab chiqarish rejasini tuzish koʻnikmasini hosil qiladi ;
  • Meʼyoriy-huquqiy hujjatlarni izlab topish, ularni tahlil qilish va ishlab chiqarish jarayonida toʻgʻri qoʻllashni oʻrganadi ;
  • Farmatsevtik ishlab chiqarish korxonalarining ish faoliyatini baholash, sifat menejmenti tizimini amaliy jihatdan tushuntirish malakasini rivojlantiradi ;
  • Farmatsevtik atamalarni toʻgʻri qoʻllash, kasbiy matnlarni oʻqish va tahlil qilish, ilmiy maʼlumotlarni mustaqil ravishda izlab topish va ularni taqdimot qilish koʻnikmasiga ega boʻladi ;
  • Kelajakdagi kasbiy faoliyatini farmatsevtik ishlab chiqarish, dori-darmon taʼminoti yoki menejment sohalarida ongli ravishda rejalashtirish va rivojlantirishga tayyor boʻladi koʻnikmaga ega boʻlishi kerak

5. Fan mazmuni

5.1. Maʼruza mashgʻulotlari mazmuni

Mavzu va reja soatlar hajmi Pos
1 “Mutaxassislikka kirish” fanining maqsadi va vazifalari. Farmatsiyani rivojlanish tarixi 
2

1

2 Farmatsevtik faoliyat asoslari, turlari haqida tushuncha 
2

2

3 Chakana farmatsevtik faoliyat haqida tushuncha. Dorixona ishini tashkil qilish 
2

3

4 Ulgurji farmatsevtik faoliyat haqida tushuncha. Distribyutorlik faoliyati 
2

4

5 Tibbiyot va farmatsevtik tovarlar haqida asosiy tushunchalar 
2

5

6 Dori vositalar, tibbiy buyumlar va farmatsevtik tovarlarni ishlab chiqarish, qadoqlash va saqlash 
2

6

7 Farmatsevtik xodimlar nomenklaturasi va shtatlari 
2

7

8 Dori vositalarni aylanmasida farmatsevtik terminologiya 
2

8

9 Farmatsevtik etika va deontologiya 
2

9

10 Farmakognoziya fani, mohiyati, maqsadi. Farmakognoziya kafedrasining tarixi 
2

10

11 Farmatsevtik texnologiya fani. Farmatsevtik texnologiya kafedrasining tarixi 
2

11

12 Malakali mutaxassis tayyorlashdagi vazifalari. Dorixona sharoitida tayyorlanadigan dori turlari, ularning umumiy texnologiyasi 
2

12

13 Dorilarni tayyorlashga, sifatini baholashga taalluqli meʼyoriy hujjatlar bilan tanishtirish. Dori tayyorlash jarayonida foydalaniladigan asbob-uskunalar, ishlash prinsiplari 
2

13

14 Farmatsevtik kimyo fanlarining mohiyati, maqsadi va vazifalari 
2

14

15 Toksikologik kimyo fanlarining mohiyati, maqsadi va vazifalari 
2

15

Jami 30

amaliy mashgʻulotlar uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda amaliy mashgʻulotlarni oʻtish nazarda tutilmagan


5.2. Seminar mashgʻulotlari mazmuni

Mavzu va reja soatlar hajmi Pos
1 “Mutaxassislikka kirish” fanining maqsadi va vazifalari. Farmatsiyani rivojlanish tarixi. 
4

1

2 Farmatsevtik faoliyat asoslari, turlari haqida tushuncha. 
4

2

3 Chakana farmatsevtik faoliyat haqida tushuncha. Dorixona ishini tashkil qilish. 
4

3

4 Ulgurji farmatsevtik faoliyat haqida tushuncha. Distribyutorlik faoliyati . 
4

4

5 Tibbiyot va farmatsevtik tovarlar haqida asosiy tushunchalar. 
4

5

6 Dori vositalar, tibbiy buyumlar va farmatsevtik tovarlarni ishlab chiqarish, qadoqlash va saqlash. 
4

6

7 Farmatsevtik xodimlar nomenklaturasi va shtatlari. 
4

7

8 Dori vositalarni aylanmasida farmatsevtik terminologiya. 
4

8

9 Farmatsevtik etika va deontologiya. 
4

9

10 Farmakognoziya fani, mohiyati, maqsadi. Farmakognoziya kafedrasining tarixi. 
4

10

11 Farmatsevtik texnologiya fani. Farmatsevtik texnologiya kafedrasining tarixi. 
4

11

12 Malakali mutaxassis tayyorlashdagi vazifalari. Dorixona sharoitida tayyorlanadigan dori turlari, ularning umumiy texnologiyasi. 
4

12

13 Dorilarni tayyorlashga, sifatini baholashga taalluqli meʼyoriy hujjatlar bilan tanishtirish. Dori tayyorlash jarayonida foydalaniladigan asbob-uskunalar, ishlash prinsiplari. 
4

13

14 Farmatsevtik kimyo fanlarining mohiyati, maqsadi va vazifalari. 
4

14

15 Toksikologik kimyo fanlarining mohiyati, maqsadi va vazifalari. 
4

15

Jami 60

laboratoriya mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda laboratoriya mashgʻulotlarini oʻtish nazarda tutilmagan

6. Mustaqil taʼlim topshiriqlari

Topshiriqlar mazmuni Pos
1 Oliy farmatsevtika taʼlim tizimining rivojlanish tarixi va istiqbollari 

1

2 Farmatsevtik ishlab chiqarishning xalqaro standartlari (GMP, ISO) 

2

3 Farmatsevtik ishlab chiqarishda milliy farmakopeya talablari 

3

4 Farmatsevtika sanoatining dunyo boʻyicha rivojlanish tendensiyalari 

4

5 Oʻzbekiston farmatsevtika sohasining tarixiy taraqqiyoti 

5

6 Farmatsevtik ishlab chiqarishda texnologik jarayonlarni nazorat qilish usullari 

6

7 Dori vositalari ishlab chiqarishda sifat menejmenti tizimlari 

7

8 Farmatsevtik ishlab chiqarishda xavfsizlik texnikasi va ekologik talablar 

8

9 Farmatsevtik ishlab chiqarishda xom ashyoni standartlashtirish usullari 

9

10 Kukun dorilarni ishlab chiqarishning asosiy bosqichlari 

10

11 Granulalar tayyorlash texnologiyasi va usullari 

11

12 Mikrotabletkalar ishlab chiqarishning texnologik xususiyatlari 

12

13 Tabletkalar ishlab chiqarish jarayoni va texnologik nazorat 

13

14 Farmatsevtik ishlab chiqarishda kapsula tayyorlash texnologiyasi 

14

15 Inyeksiya uchun eritmalar tayyorlash texnologiyasi 

15

16 Mahalliy farmatsevtik korxonalar faoliyatini tahlil qilish (misol: “Dori-Darmon” AJ) 

16

17 Farmatsevtik ishlab chiqarishda meʼyoriy-huquqiy hujjatlar (Oʻzbekiston qonunchiligi) 

17

18 Farmatsevtika sanoatida import oʻrnini bosuvchi mahsulotlar ishlab chiqarish 

18

19 Farmatsevtik ishlab chiqarishda innovatsion texnologiyalar (3D-tabletkalar, biotexnologiya) 

19

20 Dori vositalarining klinik sinov bosqichlari va ularning farmatsevtik ishlab chiqarish bilan bogʻliqligi 

20

21 Farmatsevtik ishlab chiqarishda logistika va taʼminot zanjiri 

21

22 Farmatsevtik ishlab chiqarishda axborot texnologiyalarining roli 

22

23 Farmatsevtik ishlab chiqarishda iqtisodiy tahlil va xarajatlarni boshqarish 

23

24 Dori vositalarini roʻyxatdan oʻtkazish tartibi va xalqaro talablari 

24

25 Farmatsevtik ishlab chiqarishda laboratoriya nazoratining asosiy usullari 

25

26 Farmatsevtik ishlab chiqarishda bioetika va kasbiy etika masalalari 

26

27 Farmatsevtik ishlab chiqarishda kadrlar tayyorlashning dolzarb masalalari 

27

28 Farmatsevtik ishlab chiqarish korxonalarida xalqaro hamkorlik va investitsiya imkoniyatlari 

28

29 Farmatsevtik ishlab chiqarishda marketing strategiyalari va mahsulotni bozorga chiqarish yoʻllari 

29

30 Oʻzbekiston farmatsevtika sanoatining eksport salohiyati va xalqaro bozor talablari 

30

 
 

Izoh: Talabalar fan boʻyicha mustaqil ishni loyiha ishi, kazus yoki media korinishda topshiradilar.

7. Foydalanilgan adabiyotlar

7.1. Asosiy adabiyotlar:

  1. Xolmatov X. X, Axmedov U. A Farmakognoziya –1-2 qism. -Toshkent: Modul, 2007-808 bet      
  2. Ibodov A. Yu, Yunusxoʻjayev A. N, Ubaydullayev. Q. A. Farmatsevtik kimyo. 1, 2 kitob. Toshkent. 2011      

7.2. Qoʻshimcha adabiyotlar:

  1. Azizova S. S. Farmakologiya. T. Ibn Sino2002g      
  2. Kamilov X. M, Raximov. M. M, Adilbekova. D. Yu. Biotexnologiya asoslari. darslik, Toshkent. 2010-yil, 480 b      

7.3. Axborot manbaalari:

  • http://medbuy.ru      
  • http://www.fptl.ru      
  • http://www.lxn.ru      
 

Axborot resurs markazi boshligʻi ______________ G. Qodirova

8. Fanni baholash mezoni va rejasi

8.1. Talabalar bilimini baholash turlari:

Mazkur fandan talabalar bilimini baholashda ushbu nazorat turlaridan foydalaniladi: Joriy baholash, Oraliq imtihon, Yakuniy imtihon.

Joriy baholash (JB). Ushbu nazorat turi semestr davomida toʻplanib boriladi va quyidagilardan tarkib topadi

- Workshop. Talabaning mashgʻulotlarda faolligi va unga berilgan savollarga bergan javobi baholanib boriladi.

- Mustaqil ish. Fanning xususiyatidan kelib chiqib, talaba yakka yoki mini guruhlarga boʻlingan holda berilgan vazifalarni taqdimot / media / hisobot /essey koʻranishida himoya qiladi.

- Vazifa / topshiriqlar. Har bir talaba individul tarzda oʻqituvchi tomonidan berilgan muammoli vaziyat / masala / topshiriqlarni taqdimot / hisobot koʻrinishida oldindan fan oʻqituvchi bergan namuna asosida bajaradi.

- Davomat. Talabaning dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi.

Oraliq imtihon (OI). Ushbu nazorat turi semestrning (10-haftasida) belgilangan kun davomida oʻtkaziladi. Fan oʻqituvchisi oraliq imtihon shakli va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida talabalarni fan semestrining dastlabki darslarida xabardor qiladi

Yakuniy imtihon (YI). Semestr yakunlangandan soʻng yakuniy imtihonlar haftasida belgilangan shaklda olinadi

8.2. Talabalar bilimini baholash mezoni

Nazorat turlari Izoh Ball Oʻtkazilish vaqti
Joriy baholash
1. Workshop Talabaning interfaolligi, mashgʻulotlarda ishtiroki 5 2-15 haftalar davomida
2. Mustaqil ish hisobot , prezintatsiya 10 4-15 haftalar davomida
3. Vazifa / topshiriqlar Taqdimot / hisobot / essey koʻrinishida rasmiylashtiriladi 10 2-15 haftalar davomida
4. Davomat Talabaning dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi 15 1-15 haftalar davomida
Jami 40  
Oraliq imtihon
1. yozma Oraliq nazorat ishigacha oʻtilgan mavzular yuzasidan 20 10-hafta
Jami 20  
Yakuniy imtihon
1. test Oʻquv rejadagi mavzular yuzasidan tayyorlangan savollar boʻyicha 40 Oʻquv jarayoni tugagandan soʻng
Jami 40  
Jami 100  

8.3. Qoʻqon universitetida baholash tavsifi

Baho Foiz GPA
A+ 95-100 4.5
A 90-94 4.0
B+ 80-89 3.5
B 70-79 3.0
C+ 65-69 2.5
C 60-64 2.0
F 0-59 0
 

Izoh: Talaba 0-59 oraligʻida oʻzlashtirish koʻrsatkichiga yoki bir fanning 1/3 qismiga sababsiz qatnashmasa oʻqiyotgan semestrida mazkur fandan oʻzlashtirmagan (fail), akademik qarzdor hisoblanadi.

Oʻzlashtirilmagan fanlarni qayta oʻzlashtirish uchun talaba oʻrnatilgan tartibda fan oʻqituvchisi tomonidan berilgan topshiriqlarni bajarishi zarur.

Talabaning fan boʻyicha oʻzlashtirish koʻrsatkichini nazorat qilishda quyidagi mezonlar tavsiya etiladi:

a) aʼlo (A, A+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:

  • fanning moxiyati va mazmunini toʻliq yorita olsa
  • fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiylik va mantiqiylik saqlanib, ilmiy xatolik va chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa
  • fan boʻyicha mavzu materiallarining nazariy yoki amaliy ahamiyati haqida aniq tasavvurga ega boʻlsa
  • fan doirasida mustaqil erkin fikrlash qobiliyatini namoyon eta olsa
  • berilgan savollarga aniq va loʻnda javob bera olsa
  • konspektga puxta tayyorlangan boʻlsa
  • mustaqil topshiriqlarni toʻliq va aniq bajargan boʻlsa
  • fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy-xuquqiy xujjatlarni oʻzlashtirgan boʻlsa
  • fanga tegishli mavzulardan biri boʻyicha ilmiy maqola chop ettirgan boʻlsa
  • tarixiy jarayonlarni sharxlay bilsa

b) yaxshi (B, B+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:

  • fanning moxiyati va mazmunini tushungan, fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiy va mantiqiy chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa
  • fanning mazmunini amaliy ahamiyatini tushungan boʻlsa
  • fan boʻyicha berilgan vazifa va topshiriqlarni oʻquv dasturi doirisida bajarsa
  • fan boʻyicha berilgan savollarga toʻgʻri javob bera olsa
  • fan boʻyicha konspektini puxta shakllantirgan boʻlsa
  • fan boʻyicha mustaqil topshiriqlarni toʻliq bajargan boʻlsa
  • fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy xujjatlarni oʻzlashtirgan boʻlsa

c) qoniqarli (C, C+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:

  • fan xaqida umumiy tushunchaga ega boʻlsa
  • fandagi mavzularni tor doirada yoritib, bayon qilishda ayrim chalkashliklarga yoʻl qoʻyilsa
  • bayon qilish ravon boʻlmasa
  • fan boʻyicha savollarga mujmal va chalkash javoblar olinsa;
  • fan boʻyicha matn puxta shakllantirilmagan boʻlsa

d) quyidagi hollarda talabaning bilim darajasi qoniqarsiz (F) baho bilan baholanishi mumkin:

  • fan boʻyicha mashgʻulotlarga tayorgarlik koʻrilmagan boʻlsa
  • fan boʻyicha mashgʻulotlarga doir xech qanday tasavvurga ega boʻlmasa
  • fan boʻyicha matnlarni boshqalardan koʻchirib olganligi sezilib tursa
  • fan boʻyicha matnda jiddiy xato va chalkashliklarga yoʻl qoʻyilgan boʻlsa
  • fanga doir berilgan savollarga javob olinmasa
  • fanni bilmasa

9. Imtihonga qoʻyilgan talab va koʻrsatmalar

1. Talaba imtihon nazorati qoidalarini buzgan hollarda, mazkur fandan imtihon bali bekor qilinishi haqida ogohlantiriladi

2. Komissiya aʼzosi imtihon boshlanishini eʼlon qilgunga qadar imtihon varagʻini ochish taʼqiqlanadi

3. Talaba uyali yoki boshqa aloqa vositalari, gadjetlarni oʻchirib, komissiya aʼzosi koʻrsatmasiga binoan oʻzidan uzoqlikda saqlashi shart. Kitob, manuskript, daftar va boshqa koʻmaklashuvchi materiallardan foydalanish mumkin emas

4. Talabalar bir-biri bilan gaplashishi, imtihon varaqlarini koʻrsatishi, koʻchirtirishi, boshqalarni chalgʻitishi maʼn etiladi

5. Oziq-ovqat va ichimliklarni auditoriyaga olib kirishi mumkin emas. Shifokor koʻrsatmasiga binoan dori-darmon, kichik idishdagi suv bundan mustasno

6. Auditoriyadan ruxsatsiz chiqish mumkin emas. Xususan, imtihonning birinchi va oxirgi 10 minutida auditoriyadan chiqish taʼqiqlanadi. Talaba imtihon varaqasini muddatidan oldin topshirib chiqib ketgan holatda qayta auditoriyaga qoʻyilmaydi

7. Komissiya aʼzosi imtihon tugashini eʼlon qilganidan soʻng, talaba yozishni toʻxtatadi va imtihon varaqlari yigʻilgunga qadar auditoriyani tark etmaydi

10. Fan oʻqituvchisi toʻgʻrisida maʼlumot

Mualliflar:

Umurzaqova Nasibaxon Suyarjanovna


Yangi muallif qoʻshish

Elektron pochta: umurzakovanasiba05@gmail.com
Tashkilot va kafedra: Qoʻqon universiteti Andijon filiali, Biologik kimyo va farmatsevtika kafedrasi
Taqrizchilar:

Z.Chalaboyeva - Qoʻqon universiteti Andijon filiali, Dotsent

G.Toʻychiyev - Andijon davlat tibbiyot instituti, Kafedra mudiri


Yangi taqrizchi qoʻshish

Talabalarni erkin qabul qilish kuni: Seshanba-chorshanba, soat 15.00 – 16.00, D 410-xona

 

Sillabus Universitet Kengashining 2025-yil ___ avgustdagi 01-sonli yigʻilish bayoni bilan tasdiqlangan.

 

Sillabus «Biologik kimyo va farmatsevtika» kafedrasining 2025-yil ___ avgustdagi 01-sonli yigʻilish bayoni bilan maʼqullangan.

 
 
 
       

(imzo)

G.Xolbutayev

Akademik ishlar departament boshligʻi

(imzo)

F.Turdiyev

Fakultet dekani

(Tibbiyot fakulteti)

(imzo)

S.Saidobbozov

Kafedra mudiri

(imzo)

N.Umurzaqova

Fan oʻqituvchisi