JOY

«Tasdiqlayman»
Akademik ishlar boʻyicha prorektor
I.Mamajanov
________________________
«____»________________ 2025-yil

 

Kommunikativ fonetika

fani boʻyicha sillabus

1. Umumiy maʼlumotlar

Akademik daraja bakalavr Taʼlim yoʻnalishi 60230100-Filologiya va tillarni oʻqitish (roman-german tillari) 
Oʻqish davomiyligi (yil) 4 Kursi 2
Semestr 4-semestr
Fan nomi Kommunikativ fonetika Fan kodi KF2406
Taʼlim shakli kunduzgi Fan turi tanlov
Fan tili oʻzbek Modulning davomiyligi 15 hafta
Taʼlim tili oʻzbek
Fanga ajratilgan kredit ECTS:    6    Baholash shakli JB: amaliy topshiriqlar
ME: yozma
FE: yozma
Ajratilgan akademik soat hajmi 180 Auditoriya soatlari taqsimoti amal
72
(aud) 		108
(must)		 72

2. Fan maqsadi

talabalar nutqining fonetik jihatdan toʻgʻriligini va taʼsirchanligini taʼminlash, urgʻu, intonatsiya, ritm kabi prosodik vositalarni muloqotda samarali qoʻllash, talaffuz meʼyorlariga amal qilish, shuningdek fonetik bilim va koʻnikmalarni kasbiy, ilmiy hamda ijtimoiy-madaniy faoliyatda erkin ishlata olishga oʻrgatishdir.

3. Fanni oʻzlashtirish uchun zarur boshlangʻich bilimlar

1. Amaliy Grammatika va fonetika (AGF 11-210)

4. Taʼlim natijalari

Fanni oʻzlashtirish davomida talaba:

4.1. Bilimlar jihatidan:

  • oʻrganilayotgan tilning tovush tizimi, urgʻu, ritm, intonatsiya, temp va pauza kabi vositalarni hamda ularning kommunikativ vazifalarini tushuntira oladi;
  • toʻgʻri talaffuz meʼyorlarini biladi va nutqda amalda qoʻllay oladi;
  • nutqda urgʻu, intonatsiya va ritm vositalari yordamida maʼno farqlash va taʼsirchanlik yaratish koʻnikmasiga ega boʻladi;
  • ogʻzaki nutqda fonetik xatolarni aniqlash va ularni tuzatish boʻyicha amaliy usullarni qoʻllay oladi;
  • fonetik vositalar orqali hissiy va ekspressiv mazmunni ifodalay oladini bilishi kerak

4.2. Malaka jihatidan:

4.3. Koʻnikma jihatidan:

  • muloqot jarayonida fonetik va grammatik vositalarning uygʻunligini taʼminlay oladi ;
  • tinglab tushunish jarayonida intonatsion va ritmik belgilarni aniqlay oladi ;
  • oʻz nutqini ijtimoiy-madaniy kontekstga mos holda fonetik jihatdan moslashtira oladi ;
  • chet tilida fonetik bilim va koʻnikmalarni kasbiy hamda ilmiy faoliyatda samarali qoʻllay oladi ;
  • nutq madaniyatini rivojlantirish uchun fonetik mashq va usullardan mustaqil foydalana oladi koʻnikmaga ega boʻlishi kerak

5. Fan mazmuni

maʼruza mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda maʼruza mashgʻulotlarini oʻtish nazarda tutilmagan


5.1. Amaliy mashgʻulotlar mazmuni

№ Mavzu va reja soatlar hajmi Pos
1 Introduction to the course. 
  1. Approach to pronunciation
  2. Audience and objectives
  3. Practicalities
 2

1

2 Improving pronunciation 
  1. The learnability of pronunciation
  2. pronunciation-learning Tips
 2

2

3 Using the speech tract 
  1. The voice and Voice control
  2. Consonants types
  3. Vowel types
 2

3

4 Using other pronunciation tools 
  1. Good pronunciation: Perception, Communicative adjustment, Reading signs
  2. Good pronunciation: The body and Confidence
  3. Combining sounds
 2

4

5 Intonation 
  1. Explanation and practice
  2. Three common intonation patterns
 2

5

6 Vowel reduction 
  1. Explanation and practice
  2. Reduction in function words
  3. Reduction in content words
 2

6

7 Word stress 
  1. Explanation and practice
  2. The stress in nouns and adjectives
  3. Stress shifts in running speech
 2

7

8 Stressful words 
  1. Category 1: Relatively common words
  2. Category 2: Less common words
  3. Category 3: Professional and academic words
 2

8

9 Pronunciation variation 
  1. Vowel variation: [æ] versus [ɑː]
  2. Consonant variation: pronouncing [n] or [ŋ] at the ends of words
  3. Stress variation
 2

9

10 Sentence stress 
  1. Explanation and practice
  2. Syllable-timed versus stress-timed
 2

10

11 Silences 
  1. Function 1: Make pronunciation easy to listen
  2. Function 2: Add meaning to utterances
  3. Function 2: Forefront information
 2

11

12 Fortis and lenis endings 
  1. Explanation and practice
  2. Fortis endings
  3. Lenis endings
 2

12

13 Contraction and assimilation 
  1. Explanation and practice
  2. 1 Contraction
  3. Assimilation
 2

13

14 Difficult consonants [t, p, k] 
  1. Explanation and practice
  2. Pronouncing [t, p, k]
 2

14

15 Pronouncing teeth and teethe. [ð] and [θ] 
  1. Explanation and practice
  2. Lenis th [ð]
  3. Fortis th [θ]
 2

15

16 Pronouncing veer, bear and Wear. [v, w, b] 
  1. Explanation and practice
  2. Pronouncing [v, w, b]
 2

16

17 Pronouncing see and she. [ s, ʃ] 
  1. Explanation and practice
  2. Pronouncing [ s, ʃ]
 2

17

18 Pronouncing veal and zeal. [v, f, z, s] 
  1. Explanation and practice
  2. Pronouncing [v, f, z, s]
 2

18

19 Choosing rhotacisation 
  1. Explanation and practice
  2. Doing exercises
 2

19

20 Pronouncing right and light. [ɹ, l] 
  1. Explanation and practice
  2. Pronouncing [ɹ, l
 2

20

21 Unpronounced consonants 
  1. Explanation and practice
  2. Doing exercises
 2

21

22 Consonant tests 
  1. Test 1
  2. Test 2
 2

22

23 Pronouncing dark and dirk. [ɑː ɜː] 
  1. Explanation and practice
  2. Pronouncing [ɑː ɜː]
 2

23

24 Pronouncing dirk and dork. [ɜː ɔ: ] 
  1. Explanation and practice
  2. Pronouncing [ɜː ɔ: ]
 2

24

25 Pronouncing dork and doke. [ɔ: oʊ] 
  1. Explanation and practice
  2. Pronouncing [ɔ: oʊ
 2

25

26 Pronouncing doke and dock. [ɒ oʊ] 
  1. Explanation and practice
  2. Pronouncing [ɒ oʊ]
 2

26

27 Pronouncing dock and duck. [ɒ ʌ] 
  1. Explanation and practice
  2. Pronouncing [ɒ ʌ]
 2

27

28 Pronouncing look and luke. [ʊ uː] 
  1. Explanation and practice
  2. Pronouncing [ʊ uː]
 2

28

29 Pronouncing lick and leek. [i: i] 
  1. Explanation and practice
  2. Pronouncing [i: i]
 2

29

30 Pronouncing marry and merry. [æ ɛ] 
  1. Explanation and practice
  2. Pronouncing [æ ɛ]
 2

30

31 Pronouncing merry and Mary. [ɛ ɛː] 
  1. Explanation and practice
  2. Pronouncing [ɛ ɛː]
 2

31

32 Avoiding vowel rhotacisation 
  1. Explanation and practice
  2. Doing tasks
 2

32

33 Avoiding vowel nasalisation 
  1. Explanation and practice
  2. Doing tasks
 2

33

34 Drill exercises 
  1. Sounds [ɛ, ʊ, ɛː, ɔɪ, ɛː]
  2. Sounds [uː, ʌ, iː, aɪ, ɒ]
 2

34

35 Checking pronounciation progress after the course 
  1. Doing pronunciation tasks
  2. Identifying speech sounds
 2

35

36 Revision 
  1. Doing pronunciation tasks
  2. Identifying speech sounds
 2

36

Jami 72

seminar mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda seminar mashgʻulotlarini oʻtish nazarda tutilmagan


laboratoriya mashgʻulotlari uchun mavzu kiritilmagan yoki ushbu sillabusda laboratoriya mashgʻulotlarini oʻtish nazarda tutilmagan

6. Mustaqil taʼlim topshiriqlari

№ Topshiriqlar mazmuni Pos
1 Amaliy mashgʻulotlarda berilgan topshiriqlarni bajarish 

1

2 Matnlarni izohlab berish 

2

3 Berilgan soʻzlarni transkripsiyasini yozish 

3

4 Toʻgʻri talaffuz qoidalariga amal qilib taqdimot tayyorlash 

4

5 Fonetik xususiyatlarni farqlash 

5

6 Fan yuzasidan loyiha ishini bajarish 

6

 
 

Izoh: Talabalar fan boʻyicha mustaqil ishni loyiha ishi, keys-stadi yoki media koʻrinishida topshirishadilar

7. Foydalanilgan adabiyotlar

7.1. Asosiy adabiyotlar:

  1. Dick Smakman. Clear English Pronunciation: A Practical Guide. 1st edition year 2020. 209 pages      
  2. John Murphy. Teaching Pronunciation. Revised Edition. Tesol press. 2020. 61 pages      
  3. Susan Cameron. Perfecting your English Pronunciation. Second edition. 2018. 306 pages      

7.2. Qoʻshimcha adabiyotlar:

  1. Lynne Cahill. Discovering phonetics and phonology. Red Globe press. 2019. 262 pages      
  2. Oʻrinboyeva, G. Ingliz tili amaliy fonetikasi. Oʻquv qoʻllanma. Andijon, 2023 y. 118 bet      

7.3. Axborot manbaalari:

  • https://ziyonet.uz/      
  • https://en.islcollective.com      
  • https://www.macmillaneducationeverywhere.com      
  • https://www.britishcouncil.org      
 

Axborot resurs markazi boshligʻi ______________ G. Qodirova

8. Fanni baholash mezoni va rejasi

8.1. Talabalar bilimini baholash turlari:

Mazkur fandan talabalar bilimini baholashda ushbu nazorat turlaridan foydalaniladi: Joriy baholash, Midterm Exam, Final Exam.

Joriy baholash (JB). Ushbu nazorat turi semestr davomida toʻplanib boriladi va quyidagilardan tarkib topadi

- Workshop. Talabaning mashgʻulotlarda faolligi va unga berilgan savollarga bergan javobi baholanib boriladi.

- Mustaqil ish. Fanning xususiyatidan kelib chiqib, talaba yakka yoki mini guruhlarga boʻlingan holda berilgan vazifalarni taqdimot / media / yozma / visual koʻranishida himoya qiladi.

- Vazifa / topshiriqlar. Har bir talaba individul tarzda oʻqituvchi tomonidan berilgan muammoli vaziyat / masala / topshiriqlarni esse / hisobot koʻrinishida oldindan fan oʻqituvchi bergan namuna asosida bajaradi.

- Davomat. Talabaning dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi.

Midterm Exam (ME). Ushbu nazorat turi semestrning (8-haftasida) belgilangan kun davomida oʻtkaziladi. Fan oʻqituvchisi oraliq imtihon shakli va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida talabalarni fan modulini dastlabki darslarida xabardor qiladi

Final Exam (FE). Semestr yakunlangandan soʻng yakuniy imtihonlar haftasida yozma shaklda olinadi

8.2. Talabalar bilimini baholash mezoni

№ Nazorat turlari Izoh Ball Oʻtkazilish vaqti
Joriy baholash
1. Workshop Talabaning interfaolligi, mashgʻulotlarda ishtiroki 5 2-13 haftalar davomida
2. Mustaqil ish Taqdimot / media / yozma / visual shakllarda amalga oshiriladi 10 4-14 haftalar davomida
3. Vazifa / topshiriqlar Esse / hisobot koʻrinishida rasmiylashtiriladi 10 4-13 haftalar davomida
4. Davomat Talabaning dars mashgʻulotlariga qatnashganlik ulushidan kelib chiqib baholanadi 15 1-15 haftalar davomida
Jami 40  
Midterm Exam
1. yozma Prepared on topics covered up to the midterm 20 8-th week
Jami 20  
Final Exam
1. yozma Based on questions covering all completed topics 40 After Completion of the Course
Jami 40  
Jami 100  

8.3. Qoʻqon universitetida baholash tavsifi

Baho Foiz GPA
A+ 95-100 4.5
A 90-94 4.0
B+ 80-89 3.5
B 70-79 3.0
C+ 65-69 2.5
C 60-64 2.0
F 0-59 0
 

Izoh: Talaba 0-59 oraligʻida oʻzlashtirish koʻrsatkichiga yoki bir fanning 1/3 qismiga sababsiz qatnashmasa oʻqiyotgan semestrida mazkur fandan oʻzlashtirmagan (fail), akademik qarzdor hisoblanadi.

Oʻzlashtirilmagan fanlarni qayta oʻzlashtirish uchun talaba oʻrnatilgan tartibda fan oʻqituvchisi tomonidan berilgan topshiriqlarni bajarishi zarur.

Talabaning fan boʻyicha oʻzlashtirish koʻrsatkichini nazorat qilishda quyidagi mezonlar tavsiya etiladi:

a) aʼlo (A, A+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:

  • fanning moxiyati va mazmunini toʻliq yorita olsa
  • fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiylik va mantiqiylik saqlanib, ilmiy xatolik va chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa
  • fan boʻyicha mavzu materiallarining nazariy yoki amaliy ahamiyati haqida aniq tasavvurga ega boʻlsa
  • fan doirasida mustaqil erkin fikrlash qobiliyatini namoyon eta olsa
  • berilgan savollarga aniq va loʻnda javob bera olsa
  • konspektga puxta tayyorlangan boʻlsa
  • mustaqil topshiriqlarni toʻliq va aniq bajargan boʻlsa
  • fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy-xuquqiy xujjatlarni oʻzlashtirgan boʻlsa
  • fanga tegishli mavzulardan biri boʻyicha ilmiy maqola chop ettirgan boʻlsa
  • tarixiy jarayonlarni sharxlay bilsa

b) yaxshi (B, B+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:

  • fanning moxiyati va mazmunini tushungan, fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiy va mantiqiy chalkashliklarga yoʻl qoʻymasa
  • fanning mazmunini amaliy ahamiyatini tushungan boʻlsa
  • fan boʻyicha berilgan vazifa va topshiriqlarni oʻquv dasturi doirisida bajarsa
  • fan boʻyicha berilgan savollarga toʻgʻri javob bera olsa
  • fan boʻyicha konspektini puxta shakllantirgan boʻlsa
  • fan boʻyicha mustaqil topshiriqlarni toʻliq bajargan boʻlsa
  • fanga tegishli qonunlar va boshqa meʼyoriy xujjatlarni oʻzlashtirgan boʻlsa

c) qoniqarli (C, C+) baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:

  • fan xaqida umumiy tushunchaga ega boʻlsa
  • fandagi mavzularni tor doirada yoritib, bayon qilishda ayrim chalkashliklarga yoʻl qoʻyilsa
  • bayon qilish ravon boʻlmasa
  • fan boʻyicha savollarga mujmal va chalkash javoblar olinsa;
  • fan boʻyicha matn puxta shakllantirilmagan boʻlsa

d) quyidagi hollarda talabaning bilim darajasi qoniqarsiz (F) baho bilan baholanishi mumkin:

  • fan boʻyicha mashgʻulotlarga tayorgarlik koʻrilmagan boʻlsa
  • fan boʻyicha mashgʻulotlarga doir xech qanday tasavvurga ega boʻlmasa
  • fan boʻyicha matnlarni boshqalardan koʻchirib olganligi sezilib tursa
  • fan boʻyicha matnda jiddiy xato va chalkashliklarga yoʻl qoʻyilgan boʻlsa
  • fanga doir berilgan savollarga javob olinmasa
  • fanni bilmasa

9. Imtihonga qoʻyilgan talab va koʻrsatmalar

1. Talaba imtihon nazorati qoidalarini buzgan hollarda, mazkur fandan imtihon bali bekor qilinishi haqida ogohlantiriladi

2. Komissiya aʼzosi imtihon boshlanishini eʼlon qilgunga qadar imtihon varagʻini ochish taʼqiqlanadi

3. Talaba uyali yoki boshqa aloqa vositalari, gadjetlarni oʻchirib, komissiya aʼzosi koʻrsatmasiga binoan oʻzidan uzoqlikda saqlashi shart. Kitob, manuskript, daftar va boshqa koʻmaklashuvchi materiallardan foydalanish mumkin emas

4. Talabalar bir-biri bilan gaplashishi, imtihon varaqlarini koʻrsatishi, koʻchirtirishi, boshqalarni chalgʻitishi maʼn etiladi

5. Oziq-ovqat va ichimliklarni auditoriyaga olib kirishi mumkin emas. Shifokor koʻrsatmasiga binoan dori-darmon, kichik idishdagi suv bundan mustasno

6. Auditoriyadan ruxsatsiz chiqish mumkin emas. Xususan, imtihonning birinchi va oxirgi 10 minutida auditoriyadan chiqish taʼqiqlanadi. Talaba imtihon varaqasini muddatidan oldin topshirib chiqib ketgan holatda qayta auditoriyaga qoʻyilmaydi

7. Komissiya aʼzosi imtihon tugashini eʼlon qilganidan soʻng, talaba yozishni toʻxtatadi va imtihon varaqlari yigʻilgunga qadar auditoriyani tark etmaydi

10. Fan oʻqituvchisi toʻgʻrisida maʼlumot

Mualliflar:

Xolmirzayev Jamshid Naqibillo oʻgʻli

Sobirov Otabek Qodirovich

Yangi muallif qoʻshish

Elektron pochta: xolmirzayevjamshid@gmail.com
otabeksobirovphd@gmail.com
Tashkilot va kafedra: Qoʻqon universiteti Andijon filiali, Ingliz filiologiyasi kafedrasi
Taqrizchilar:

Sh.Shokirov - Qoʻqon universiteti Andijon filiali, Professor

D.Egamnazarova - Qoʻqon universiteti Andijon filiali, Kafedra mudiri

Yangi taqrizchi qoʻshish

Talabalarni erkin qabul qilish kuni: Chorshanba-Payshanba, soat 15:00 – 17:00,101– xona.

 

Sillabus Universitet Kengashining 2025-yil ___ avgustdagi 01-sonli yigʻilish bayoni bilan tasdiqlangan.

 

Sillabus «Ingliz filiologiyasi» kafedrasining 2025-yil ___ avgustdagi 01-sonli yigʻilish bayoni bilan maʼqullangan.

 
 
 
       

(imzo)

G.Xolbutayev

Akademik ishlar departament boshligʻi

(imzo)

S.Dadabayev

Fakultet dekani

(IT va ijtimoiy-gumanitar)

(imzo)

D.Egamnazarova

Kafedra mudiri

(imzo)

J.Xolmirzayev

Fan oʻqituvchisi
       

(imzo)

O.Sobirov

Fan oʻqituvchisi